Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922)

Nosferatu, eine Symphonie des Grauens Ontzettend knap gemaakte ‘stomme’ horrorfilm. Nosferatu heeft echt een fantastische score, en door de muziek word je langzaam de film ingetrokken. Het zorgt voor een bijna ongeëvenaarde sfeer. Knap voor een film uit 1922. Naargeestig en ongemakkelijk, maar ook sfeervol en schitterend gecomponeerd. Het ziet er allemaal wat gedateerd uit, maar het is knap dat het soms spannender en enger is dan sommige hedendaagse horrorfilms. Ook door het uitstekende acteerspel van de acteurs.

The deadship has a new captain. Wat een prachtige expressionistische film. Deze horrorfilm, gebaseerd op Bram Stoker's Dracula, moet het hebben van de vorm (het script is simpel). Dromerige beelden van een dorpje en een reis naar Transsylvanië worden begeleid met toepasselijke klassieke muziek. De film is bijna 100 jaar oud maar Graaf Orlok is bij vlagen zo anstaanjagend dat ik er kippenvel van krijg. Ook de schaduweffecten van de graaf zijn een lust voor het oog.

Omdat de producenten de titel Dracula niet mochten gebruiken, werd het Nosferatu - een benaming uit de Roemeense folklore voor een mensachtige vampier. Bram Stoker gebruikte het woord in z'n griezelroman. Bij Murnau wordt de vampierlegende een conflict tussen Licht en Duisternis. Het scherm wordt verlicht door een ellips die kan groeien en krimpen. Wanneer ze door het bos is Transsylvanië rijden, wordt een negatiefbeeld getoond, zodat de paarden witte ogen hebben. Soms zie je enkel het dreigende silhouet van de vampier - zeer herkenbaar met verlengde, kromme vingers, een bochel en een haviksneus. Een blauwe kleurfilter wordt gebruikt voor de nachtelijke buitenscènes; een roze voor het ochtendgloren. Zo'n zonsopgang wordt het wezen van de Duisternis fataal. Vernieuwend was het gebruik van crosscutting tussen simultane gebeurtenissen. Er wordt heen en weer gesprongen van de schoener naar de koets en naar de mensen in Duitsland die telepathisch contact ervaren. Het kasteel stond in Slovakije, en er zitten beelden in van de Baltische Zee. Vermoedelijk hebben ze een miniatuurschip gebruikt. Door de verplaatsing van victoriaans Engeland naar Noord-Duitsland moet de graaf wel een enorme omweg maken over zee. Afwijkingen van het boek zijn de pest, de ik-verteller en het einde. De reiziger is al getrouwd vóór z'n vertrek. Geslaagde toevoegingen zijn de klok met het skelet en de uitleg van de professor. Dat vleesetende plantje haalt leven uit een ander organisme, net als de ondode vampier uit z'n slachtoffers. Latere, gesproken versies hebben hierbij leentje-buur gespeeld. Dit visuele gedicht blijft het meest op het netvlies gebrand.