De Iraanse film

Bij Sib (1998):

en hoe zit het met Dariush Mehrjui ? Ik las dat zijn Hamoun (1990, nog niet op MM) in Iran zelf ooit verkozen was tot beste Iraanse film... staat nog ergens op mijn te zien lijstje, net als Sib en nog veel van de Iraanse "new wave"... hoe past die in het rijtje? of is die gezien de matige bekendheid op MM te verwaarlozen ?

Ik heb erg weinig Iraanse films gezien, dus dat kan ik niet inschatten, maar ben wel benieuwd. Talaye Sorkh (2003) vond ik erg sterk, is dat niet iets wat in de buurt komt? Want die (de regisseur) noem je juist een uitzondering (op deze stijl neem ik aan)...?

Is ''typisch Iraanse film'' en ''pseudo-documentairestijl'' ook niet iets te karig omschreven, als je de plot er hier op na leest? Lijkt me wat dat betreft al een tamelijk uitzonderlijke film.

We zóuden trouwens ook een topic over Iraanse films kunnen beginnen.

Panahi (van Talaye Sorkh) heeft wél last gekregen met censuur (en zit zelfs nu in de cel - al een tijdje geloof ik), omdat hij zijn 'boodschap' niet heeft ingekleed met de middelen die andere vaak gebruikten: semi-documentaire, kinderfilms etc. Dat waren middelen die gebruikt werden om de censuur te omzeilen, omdat de kritiek die ze leverden zogenaamd niet direct was. Larie uiteraard maar als het werkt dan maar liever zo moeten ze gedacht hebben. Panahi deed het (na zijn eerste twee films die wél kinderfilms waren) meer rechttoe-rechtaan zeg maar. Daarom is hij minder vergelijkbaar.

Iraanse cinema is op zich wel redelijk op zichzelf staand naar mijn idee.

Dariush Mehrjui is voor mij een blinde vlek. Ik ken zijn naam al lang, maar ik heb er helaas nooit wat van gezien. Zou dat graag eens rechtzetten. Dat is een naam, waarvan ik ooit wel enige beweging bij EYE/NFM verwacht.

Okay, duidelijk zo.

Sowieso hoort bij mijn ''verplichte kost'' nog werk van Kiarostami. En een 'Iraanse cinema'-topic is in de maak.

aah leuk, dit verdient inderdaad wel een eigen topic

Bij deze.

Lijstje van de meest relevante namen (wat mij betreft – aanvullingen welkom)

Ashgar Farhadi

Bahman Ghobadi

Abolfazl Jalili

Abbas Kiarostami

Majid Majidi

Hana Makhmalbaf

Marzieh Makhmalbaf

Mohsen Makhmalbaf

Samira Makhmalbaf

Dariush Mehrjui

Amir Naderi

Jafar Panahi

Veel te weinig gezien dus nog, vandaar zeer blij met wat discussie.

In de jaren 90 vermeed ik dit soort cinema nog wel eens, net als de Chinese in de jaren 80, omdat ik het vermoeden had dat ze vooral de hemel in werd geprezen door "sociaal ge-encageerde middelbare huisvrouwen" die door het exotische werden aangesproken maar er wel een warm gevoel aan wilde overhouden... maar goed je bent jong, je moet keuzes maken en je kijkt liever naar iets traags, duisters en hermetisch uit Rusland of iets flitsends, duisters en bizars uit Japan Tussen al mijn andere verkenningen door, ben ik ondertussen ook voorzichtig aan Iran begonnen...

Khesht va Ayeneh (1965) 3,5*

Nun va Goldoon (1996) 3,5*

The Hunter (2010) 3*

Jodaeiye Nader az Simin (2011) 3*

Panj é Asr (2003) 3*

Ta'm e Guilass (1997) 3* (deze heb ik te lang geleden gezien... werd vergeleken met Tarkovsky en vandaar waarschijnlijk totaal verkeerde verwachtingen gehad...)

Ik zag ook laatst nog the House is Black (Khaneh siah ast, 1963) van Forugh Farrokhzad die gezien wordt als de eerste Iraanse film, omdat de speelduur te kort is kan deze echter niet op MM, maar is ook zéker 3,5 of 4* waard

ik kijk nog uit naar:

Dakhtaran-e Khorshid (2000)

Sohrab Shahid Saless - Tabiate bijan AKA Still Life (1974)

Nog niet op MM dus, maar, quote

"proved to be one of the turning points of Iranian cinema in the 70s.Winner of numerous prizes at the Berlin Film Festival in 1974, including the Silver Bear for Best Director"

"introduced the minimalistic dialogue, (at times excruciatingly) slow camera movement, and methodical directing style that would become the hallmark of almost every other internationally popular Iranian director. Saless’s influence upon today’s directors cannot be underestimated, and yet he is hardly ever mentioned in any official histories you may read about Iranian (or even German) cinema. (Saless went on to make a number of acclaimed and award-winning films in Germany). Because he doesn’t fit neatly into the way in which Iran wants to market its films internationally, or the way in which international audiences currently receive or consume the product that is ‘Iranian Cinema’, he is forgotten"

Uiteraard ook nog heel veel van Kiarostami (al dan niet uit Iran)

en een aantal films van Dariush Mehrjui, waaronder

Leila (1996)

dat is tenminste wat ik momenteel nog op de lijst heb staan geloof ik... o nee, heb laatst ook Sib (1998) op DVD gekocht, Lakposhtha Parvaz Mikonand (2004) en Bicycleran (1987) (in de IFFR jubileum box)

recent verscheen er een Rafi Pitts collectie bij Artificial Eye

The Rafi Pitts Collection - 3 Disc Set DVD 2000: Amazon.co.uk: Ghiorban Ahmadi Galdi, Ismail Amani, Ali Reza Amini, Rafi Pitts: Film & TV

Heb the Hunter in de bios gezien en it's Winter ook al een tijdje in de kast... maar vind dit persoonlijk momenteel toch iets minder Interessant dan het meer filosofisch ingestelde werk van Kiarostami en Makhmalbaf...

Sinds een enthusiaste aanbeveling van MR ben ik ook heel erg benieuwd naar Yadasht Bar Zamin (2005) maar geloof niet dat Moskwood deze werkelijk nog op DVD gaat uitbrengen... en de regisseur lijkt meer / voornamelijk actief te zijn als cameraman. Ook in de ondergrondse kanalen lijkt dit onvindbaar

O ja die film

Rafi Pitts - die moet dus ook op mijn lijst ik denk altijd dat dat een Indiër is, maar dat is dus mijn fout.

opvallend dat er ook/zelfs voor de Iraanse cinema nagenoeg geen enthusiasme is blijkbaar...

Ik heb tot nu toe slechts 3 Iraanse films gezien, maar die bevielen goed.

Lakposhtha Parvaz Mikonand 3,5*

Jodaeiye Nader az Simin 4,5*

Darbareye Elly 3,5*

Ik vind het wel een interessant land en heb ook Nema-ye Nazdik van Kiarostami al een tijdje klaarliggen. Die komt zeer spoedig aan de beurt en ik hoop dat het wat is. Leuk trouwens om hier weer wat meer titels te "ontdekken."

Films uit het midden-oosten ben ik ook erg fan van , gewoon heerlijk kijkvoer

Dat is ook de titel waar ik het meest van verwacht!

Ook veel genoemd in top-lijstjes, maar lastiger op DVD te verkrijgen helaas, is de Koker trilogy - Wikipedia, the free encyclopedia - en.wikipedia.org uit zijn begin periode, waar hij voor het eerst(?) fictie en werkelijkheid op verschillende niveaus door elkaar heen laat lopen; vooral ook hoe latere films terug grijpen op de eerdere.

Daarnaast heeft hij ook super minimalistische experimentele dingen gemaakt in de latere jaren die ik ondertussen waarschijnlijk veel beter kan begrijpen en waarderen dan toen ik lang geleden met Taste of Cherry mijn eerste van hem zag (pas na Copie Conforme, mijn tweede, ben ik me opnieuw/echt in hem gaan verdiepen... heb ondertussen alle BFI en AE DVD's van zijn werk ook in huis, dus ook bij mij staat hij ondertussen hoog op de lijst... betekent paradoxaal ook wel dat ik zijn films alleen wil opzetten als de stemming/timing perfect is en deze zomer gaat voor mij een Franse worden )

Samen met Hongarije, Thailand, Chili en Roemenië behoort Iran tot één van mijn favorieten landen van de Wereld(Art)Cinema. Kan tot nu toe alleen nog niet veel met het werk van de familie Makhmalbaf. Op vader na dan.

Op het eerste gezicht mist MR Mohammad Rasoulof en twee talentvolle regisseurs Majid Barzegar en Ramtin Lavafipour. Verwacht later dit jaar een Toplijstje want heb er ontzettend veel gezien!

Wat ik zag komt eigenlijk helemaal van drie regsseurs, drie van de bekendste al moet ik nog steeds in de Makhballafs (eentje ligt er op de stapel) en vooral in Asghar Farhadi (zag dat A Separation inmiddels goedkoper is) duiken.

Abbas Kiarostami: Vier films van gezien. Allevier heel erg boeiend. Ook het experiment Shirin. Zijn vroege film Khane-ye Doust Kodjast? vind ik tot nu toe het mooist. Ik hoop dat zijn vroege werk snel uitkomt op DVD, gaan af en toe geruchten over (Criterion/Eclipse, BFI) maar lijkt allemaal ingewikkeld te zijn met rechten enzo.

Jafar Panahi: Ook vier films van gezien. En dan merk je dat zijn stijl van voorzichtig en in de schaduw van Kiarostami (eerste twee films) naar veel opzichtiger kritisch gaat (Off Side en zijn mooiste: Dayereh). Dayereh is een soort mozaiekachtige film over vrouwen in Teheran, erg indrukwekkend. Moedige man, met wie het helaas slecht is afgelopen.

Ook moedig is Bahman Ghobadi. Zijn films uit het Koerdische deel van Iran zijn veel traditioneler van opbouw en toon dan die van Panahi en Kiarostami. Ik zag het nogal sentimentele Zamani Barayé Masti Asbha en het betere Lakposhtha Parvaz Mikonand. Maar zijn recenste film Kasi Az Gorbehaye Irani Khabar Nadareh zocht, op een andere manier dat wel, toch ook weer de grens op tussen documentaire en fictie en was tevens een clandestien geschoten film, waarvan tijdens het filmen al duidelijk was door die film Ghobadi en zijn acteurs Iran uit zouden moeten. De film is onevenwichtig maar boeiend, maar Ghobadi zet ik vooralsnog een beetje lager dan Kiarostami en Panahi.

Drie regisseurs: een zit er in de gevangenis, twee maken er nu films in een vrijer buitenland. Zou de Iraanse cinema op termijn nog toekomst hebben?

toch lijkt ze vooral ook de laatste jaren weer echt op te bloeien, of niet? ...zouden dat dan twee verschillende stromingen zijn... ?

Enkele Iraanse films die ik al heb gezien:

Avaze Gonjeshk-ha

Bé Omid é Didar

3 Zan

Chaharshanbe-soori

Darbareye Elly

Jodaeiye Nader az Simin

Kasi az gorbehaye Irani kha...

Baran

Gesher

Takhté Siah

Keshtzar haye sepid

Panj é asr

Asbe Du-pa

Dayereh

Een tweetal die hier nog niet op de site staan:

Soog

Noces Ephémères

Verder nog films als My Tehran for sale, The hunter en Circumstance

Deze film heb ik in mijn Homescreen 'eetfilms' box zitten:

Mahiha Ashegh Mishavand (2006) (The Fish Fall in Love)

Nog niet gezien overigens. Sterker nog; zoeken in eigen stemmen levert bij mij helemaal geen Iraanse films op...

De 6000ste film toegevoegd op MM was trouwens deze Iraanse film: Badkonake Sefid (1995)

Nema-ye Nazdik heb ik nu ook gezien en deze kennismaking met Kiarostami is uiterst goed bevallen. Erg mooie en interessante cinema, die een mooi kijkje geeft in de Iraanse samenleving.

De Engelse wikipagina over Iraanse cinema is vrij omvattend en boeiend om te lezen.

Ik plemp voor het gemak een lijst van films die ik zag.

01. 4,0* Tadjrebeh (1973)

02. 4,0* Five Dedicated to Ozu (2003)

03. 3,5* Dakhtaran-e Khorshid (2000)

04. 3,5* Ta'm e Guilass (1997)

05. 3,5* Buda As Sharm Foru Rikht (2007)

06. 3,5* Zendan-e Zanan (2002)

07. 3,0* Zamani Barayé Masti Asbha (2000)

08. 3,0* Nun va Goldoon (1996)

09. 2,5* Baran (2001)

10. 2,5* Bicycleran (1987)

11. 2,5* Lakposhtha Parvaz Mikonand (2004)

12. 2,5* Shah-re Ziba (2004)

13. 2,0* Panj é Asr (2003)

14. 1,5* Beed-e Majnoon (2005)

Gezien mijn algemene stemgemiddelde van 2,37* is dit een prachtige score voor Iran. Vooral het werk van Kiarostami smaakt naar meer, wat een held!

Ah leuk, was zelf al tijdje van plan om een topic te openen over de Iraanse cinema, maar heb dat te vaak uitgesteld. Bij deze dan m'n bijdrage:

Iraanse film wordt in de cinefielen-kringen gezien als één van de belangrijkste hedendaagse cinema's, en dat kan ik alleen maar beamen. Ikzelf heb inmiddels meer dan dertig titels gezien, en ik mag mezelf uiteraard een enorme fan noemen. Het is vooral de typische slice of life bij die films die mij weet te raken, vergelijkhaar met het Italiaans neorealisme van de jaren '40. Geen professionele acteurs,geringe filmmiddelen, vrijwel geen budget, alles op locatie, onderklasse, alledaagse ontwikkelingen, regimekritiek (voor zover censuur dat niet verhindert), kinderacteurs, etc etc. En toch heeft die cinema iets eigens, iets poëtisch. De schoonheid van de eenvoud vind ik maar in weinig andere landen.

Abbas Kiarostami - veruit mijn favoriet, en één van mijn favoriete regisseurs. Zijn films spelen zich heel vaak af in dorpen. Hij weet met de geringste middelen het hoogste uit het medium te halen: zijn werk is veelal intellectueel stimulerend, filosofish, esthetisch, maar toch weten zijn menselijke drama's vooral mijn hart te winnen. Filmische gedichten, zou ik ze willen omschrijven. Diens spel tussen realiteit en fictie is ongeëvenaard. Favoriete film: Zire Darakhatan Zeyton

Jafar Panahi - vergelijkbaar met Kiarostami. Logisch ook, aangezien Kiarostami zijn mentor is en 2 van zijn films heeft geschreven. Maar toch ligt bij Panahi de nadruk veel meer op de sociale omstandigheden in Iran en de positie van vrouw. Zijn films zijn dan ook veel meer politiek van aard, getuige het feit dat geen enkel van zijn films is vertoond in Iran en de beste man inmiddels een gevangenisstraf van 6 jaar uit zit. Favoriete film: Dayereh

Majid Majidi - Een andere fantastische regisseur is Majid Majidi. Die verschilt thematisch van bijvoorbeeld Kiarostami of Panahi en is in zijn visie niet politiek en verre van controversieel. Zijn films zijn dan ook gewoon te zien in Iraanse bioscopen en festivals. Majidi's films zijn neorealistisch van aard. Altijd geschoten op locatie en gebruik gemaakt van amateurs en de Iraanse onderklasse als decor. Zijn films kenmerken zich dikwijls aan kinderen maar zijn mijns ziens geen kinderfilms. Bacheha-ye Aseman weergeeft perfect de Iraanse moraal en mentaliteit bij een kind aan. In Japan wordt die film trouwens verplicht op basisscholen getoond. Baran is dan weer een andere koek, het is een romantisch drama schaars in zijn soort. Er wordt heel weinig gesproken in die film en het bevat heel veel lange statische shots. Verder zweeft een mysterieus Tarkovsky sfeertje door de film heen. Overigens vind ik visueel Rang-e Khoda absoluut zijn mooiste,er zitten werkelijk prachtige beelden in die film. Als je opzoek bent naar oprechte, kleine drama's die niet politiek van aard zijn en gewoon het leven van de Iraanse mensen weergeven zou ik zeker zijn films bekijken.

Wat de Makhmalbaf familie betreft ben ik niet zo'n fan. Als ik er een zie (The Day I Became a Woman) heb je wel een beetje een idee hoe de rest er uit ziet. Maar van Mohsen Makhmalbaf wil ik wel nog een en ander zeker zien. Ik zag er twee en hij heeft een wisselvallige indruk achtergelaten. De een was Gabbeh . Behoorlijk poëtisch in dialoog en gebruik gemaakt van veel metaforen, maar eerlijk gezegd begreep ik er bar weinig van en heb mij de hele film verveelt. De andere film Salaam Cinema is echter een meesterwerk. 75 minuten lang een ode aan film en de passie daarvoor. Absolute aanrader.

Asghar Farhadi - is vooral een fantastische schrijver. Knap hoe hij de suspense opbouwt in elke van zijn films die op het eerste gezicht doodgewone drama's lijken te zijn. Is in tegenstelling tot die andere namen behoorlijk mainstream en minder artistiek (gebruikt gewoon bekende acteurs bv), maar dat doet geen afbreuk aan de kwaliteit van zijn films. Favoriete film: Darbareye Elly

Een steeds belangrijk lijkend wordende regisseur is de Koerdische Iraanse regisseur Bahman Ghobadi. Hij behoort tot de derde generatie van New Wave. Ghobadi drukt in zijn films vaak zijn Koerdische achtergrond. Hij won veel internationale prijzen, dat vooral omdat zijn films vaak de leed van de Koerdische mensen afbeelden. Ze zijn realistisch en confronterend van aard, maar trekken mij helaas meestal niet zo omdat ik niet echt geïnteresseerd bent in oorlog-drama's en veel liever de artistieke films uit Iran zie. Alhoewel zijn nieuwste film Kasi Az Gorbehaye Irani Khabar Nadareh totaal verschilt in wat hij voorheen maakte. Naar eigen zeggen smeekte hij maanden bij de Iraanse overheid voor toestemming om die film te maken en die kreeg hij uiteindelijk niet, en vervolgens heeft hij besloten om de film in het geheim om te nemen. Guerrilla filmmaking op zijn gedurfdst. De energie spat ook werkelijk van die film af. Alles is zeer dynamisch en energiek opgenomen en voelt erg post-modern aan. Eigenlijk een film die totaal verschilt van alles wat je voorheen van de iraanse cinema zag. Ik zou die film zeker bekijken, zeer informatieve kijk op de ondergrondse muziekscene in Teheran. Ik vond het iig een erg fijne film met een fraaie soundtrack die bestaat uit hip-hop, jazz, metaal, pop, rock etc.

Een top tien dan maar:

1. Zire Darakhatan Zeyton 5*

2. Bad Ma Ra Khahad Bord 5*

3. Salaam Cinema 4,5*

4. Bacheha-ye Aseman 4,5*

5. Ta'm e Guilass 4,5*

6. Ten 4,5*

7. Darbareye Elly 4*

8. Baran 4*

9. Dayereh 4*

10. Zendegi va Digar Hich 4*

prachtige bijdrage,

zitten goede tips bij

Wellicht tekenend voor de belangstelling voor Iraanse cinema:

Nanni Moretti maakte zich boos over de belangstelling voor Kiarostami's film Close-Up die hij (Moretti) in zijn eigen filmhuis in Rome programmeerde....

Moskwood gaat in samenwerking met het IFFR een zestal Iraanse films / documentaires uitgeven:

- Yadasht Bar Zamin / Writing on the Earth (Ali Mohammad Ghasemi | 2005)

- Tehran Anar Nadarad / Tehran has no Pomgranates Anymore (Massoud Bakhshi | 2007)

- Nassereddin Shah, Actor-e Cinema / Once upon a Time (Mohsen Makhmalbaf | 1992)

- Het Leven van Maria (Shahriar Bahrani | 2002)

- Baz ham sib dari? / Do You Have Another Apple? (Bayram Fazli | 2007)

- Nema-ye Nazdik / Close Up (Abbas Kiarostami | 1990)

eindelijk Writing on the Earth!! goed nieuws

Top 50 Iranian Film: