Neo-Exploitation

De neo-exploitation, een recente filmstroming/subgenre(?) die extreem zelfbewust is en kenmerken gebruikt van jaren '70/'80 exploitatie films. Om een ode te brengen, te parodiëren of gewoon een nieuw soort (actie)film te maken.

De stroming is een paar jaar geleden begonnen met Grindhouse van Quentin Tarantino en Robert Rodriguez en is sindsdien een eigen leven gaan leiden. Bekende voorbeelden zijn de twee films die uit Grindhouse kwamen; Planet Terror van Robriguez en Death Proof van Tarantino. Maar ook Machete van Ethan Maniquis & Robert Rodriguez en Hobo with a Shotgun van Jason Eisener zijn vrij bekent.

Welke films van de laatste jaren behoren nog meer tot deze stroming en wat zijn jouw favorieten?

Mij schieten nog Hell Ride van Larry Bishop, Modus Operandi van Frankie Latina en I Love Dries van Tom Six te binnen.

Had tarantino ook niet zoiets als new violence, of hoe heet het? Nu alweer neo exploitation. Als je zo'n film over 20 jaar maakt, heet het dan post-neo-exploitation? Alles wat tarantino heeft gemaakt wordt een op zichzelf staandgenre.

Heb het niet enkel over Tarantino 's film, er lijkt mij gewoon duidelijk sprake van een trend met hele nieuwe voorschriften en regels.

Ach ik weet het niet.. ik ken hell ride en machete en de grindhouse. Misschien dat Kill Bill er ook in kan passen.

Is het niet gewoon een ongoing thing? Al die tijd had je Troma die de ene na de andere exploitation maakte of uitbracht. Maar het krijgt nu wel wat meer aandacht. Enkel in de jaren 90 lag het wat meer op zijn gat, maar in dat decenium werd alles gerecycled.

Troma is natuurlijk heel lang wel enorm zelfbewust geweest maar ik heb het idee dat we de laatste jaren toch echt met een nieuwe mentaliteit te maken hebben. Bovendien wordt er nu ook een audio/visuele stijl gekopieerd, en bij mijn weten deed Troma dat niet.

Dat is wel een overeenkomst: exploitation als doel.

Ik denk dat je binnen de USA wel van een soort revival kan spreken (liefhebbers zochten hun heil de afgelopen jaren in Japan), al vind ik dat de stijlen nogal ver uiteenlopen. Hobo, Death Proof, Bitch Slap kopieren dan wel een soort stijl. Maar Machete en Kill Bill zijn gewoon Hollywood films qua look en feel. En Troma is gewoon al jaren Troma.

Neo-exploitation, een term die ik vaak gebruik in recensies die ik schrijf van films uit deze hoek. Laatst nog in de recensie Nude Nuns with Big Guns, een voorbeeld van neo-exploitation zoals het niet hoort.

The Taint is overigens nog een leuke tip. Geweldige soundtrack.

Klopt wat betreft de revival binnen de VS. Er zijn overigens veel film die alleen de grindhouse-feeling pakken maar niet echt exploitatief zijn, maar films als Ticked-Off Trannies with Knives (2010) en Nude Nuns with Big Guns (2010) zijn duidelijk gemaakt door mensen die de exploitation kennen terwijl een Nun of That (2009) het vooral sporadisch (of gewoon als basis) gebruikt en vergroot om grappig te zijn.

En sexploitation... Black Devil Doll (2007)

Die Joseph Guzman kent de exploitation helemaal niet. Nude Nuns is makkelijk inspelen op de trend die neo-exploitation nu is. Die film kent weinig durf, jat een hoop (die muziek kan zo uit Machete komen) en is vooral niet edgy genoeg. Exploitation hoort toch vooral een beetje te choqueren. Daarnaast is die film een audiovisuele ramp.

Totaal mee oneens.

Ik dook laatst bijvoorbeeld in het oeuvre van de typische exploitation regisseur ''Al Adamson''. Nude Nuns heeft PRECIES dezelfde ingrediënten als zijn ''Girls for Rent''

Dan moet de uitwerking van die andere echt stukken beter zijn, hoop ik. Nude Nuns is inspiratieloos, dé dooddoener in dit genre.

Wel benieuwd naar Ticked-off Trannies.

PS: Ben blij dat je die NNwBG-dvd van me overneemt

Is met afstand de beste revival

@Reinbo, ik ben het er mee eens dat Kill Bill er qua stijl absoluut niet tussen hoort, maar waarom in 's hemelsnaam zou Machete niet de stijl delen? Hoort er, inclusief scratches en meuk, wat mij betreft volledig bij.

Qua stijl absoluut, maar als je acteurs als De Niro in je film hebt rondlopen kan je moeilijk spreken van een pure neo-exploitation.

Dat is onzin!

Zoals ik met Machete herinner (Heb m twee eer gezien) heeft het toch een behoorlijke blockbuster look. Een paar scratches veranderen dat niet. Gevoelsmatig plaats ik 'm eerder in de hoek van satires (zoals Wag the dog) dan exploitation cinema. Wellicht door de duidelijke politieke persiflages. DeNiro was gewoon te goed als Bush impersonator om voor exploitation door te gaan. En ook Seagal persifleerde zichzelf, terwijl hij, indien hij zichzelf wel serieus neemt, exploitation pur sang is. Nee, Machete vond ik een erg leuke film, maar het wilde te graag en kreeg daarmee de voor Hollywood kenmerkende krampachtigheid mee, die ik niet met exploitation verbind.

Ik vind alle films uit dat genre (?) een grap en een persiflage.. De een is wat beter dan de ander, dat klopt. Ik ken alleen hell ride. Dat moet toch ook een grap zijn, hoop ik.

Ik sta meestal argwanend tegenover neo-exploitation. Het leukste aan die oude films vind ik dat ze vaak uit serieuze intenties gemaakt werden. Maakt het extra sleazy en fout. Bij de hedendaagse varianten loopt het met de titel al verkeerd: 'Nude Nuns with Big Guns', 'Lesbian Vampire Killers' etc. klinkt gewoon te ridicuul om choquerend of grof te kunnen zijn.

Lvk was dan ook erg slecht. Ebkel de titel was ok. Denk overigens dat de oude exploitation films zich ook niet serieus namen. Maar 30 jaar later wordt daar anders tegenasn gekeken en worden ze een stuk serieuzer genomen. Merk aan mezelf dat ik veel lopende bandwerk uit die tijd nu stukken meer waardeer vanwege het authentieke karakter.

Dat valt natuurlijk moeilijk te achterhalen, maar uit interviews met (vooral Italiaanse) regisseurs heb ik het omgekeerde opgevangen. Lenzi en Deodato hebben het bv. constant over de politieke achtergronden van hun kannibalenfilms. En ook de eerste Death Wish lijkt me een serieus standpunt in te nemen.

Is dat een tegenspraak? 'niet serieus namen'. 'het authentieke karakter'.

Trouwens Brian de Palma maakte ook al tongue in cheek 'exploitation' films, Body Double bijv.

Films met titels als 'Zombie Strippers' kun je nauwelijks meer tongue in cheek noemen. Body Double vind ik trouwens echt intelligent, zit meer achter dan gewoon shock value. Bovendien is het niet bepaald De Palma's stijl die men tegenwoordig probeert na te bootsen, maar vooral een soort grindhouse-revival.

Maar hij is wel zelfbewust in het maken van foute elementen. En het gaat me niet om het nadoen van dePalma, maar het doelbewust 'plagieren' van meester Hitchcock. En dat nadoen is toch wat neo exploitation toch ook doet?

De Palma wist desondanks zijn eigen visie in films te verwerken. Ik vind het een pak interessanter dan Death Proof en Machete die zich krampachtig focussen op de 'coolheid' van het genre. Het is overigens niet makkelijk om een overtuigende pastiche te regisseren, maar De Palma wist als uitermate getalenteerd cineast ook het meeste uit de cast te halen: het acteerwerk in bv. Body Double is subtiel genoeg om binnen zijn context overtuigend te zijn. In tegenstelling tot bv. Jessica Alba en Danny Trejo die gewoon een onleuk, doorzichtig nummertje opvoeren in Machete.

Kom op zeg het acteerwerk in Body Double subtiel genoeg noemen om serieus te nemen? Het acteerwerk in die film is net zo over-the-top, of misschien nog wel veel erger (cheesier) dan in Machete. Denk alleen al aan die tunnelscene...

Ik denk dat voor een groot deel de achterliggend gedachtes bij de oude exploitation wellicht inderdaad serieuzer waren. Kijk bijvoorbeeld naar Deodato of zelfs een film als The Incredible torture show maar dat er nu helemaal niets meer serieus genomen hoeft te worden is bij sommige van de neo-exploitations juist een creatieve bevrijding.

Subtiel is misschien niet de juiste woordkeuze, maar binnen zijn context werkt het alleszins wel. Je krijgt namelijk nergens het vermoeden dat de acteurs zelf niet in hun rol geloven, of de 'clou' doorhebben. Dat onderscheid een goede zelfbewuste film van een slechte. In Machete bv. is het constant duidelijk dat het allemaal een grote grap is voor de hele cast en ze hun eigen capriolen maar al te leuk vinden.

Dat zou inderdaad tot een soort postmoderne kijk op het genre kunnen leiden, maar zoals ik al zei is het niet evident om een geslaagde zelfbewuste film te maken. Het vergt meer talent en inzicht dan Deodato, Eddie Romero en consorten hadden. Ik zie alleszins weinig creativiteit in Death Proof, Hostel, Planet Terror of Machete (om van de goedkopere genregenoten maar te zwijgen). Het is een geforceerde overbenadrukking van oninteressante genre kenmerken en het hopeloos trachten een oude look of 'coole' stijl te imiteren.

Tarantino is wel ontzettend getalenteerd, maar ook bij hem loopt het fout als die zelfbewuste hommage-drang te overheersend wordt. Hij mag nog zo hard proberen als hij wil, met Death Proof heeft hij alleszins bewezen onmogelijk de sleazy, sexy charme van Russ Meyer te kunnen evenaren.

In die zin lijkt neoexploitation misschien meer op die films van toen: ariplane, top secret en de hoeveelheid plagiaten erna. Maar die refereerden naar hun eigen tijd zoals modebeeld. En neo-exploitation refereert weer naar toen. Waarom ze dat doen, snap ik eigenlijk niet zo goed. Behalve dat het cool kan zijn.

Nog even over de fallus.. ik zat altijd zo in de scene, de spanning dat ik het nooit had gezien. Mag je zoiets dan subtiel vinden?

Eensch met yeyo.

Een vergelijking die je kan maken is met noir die krampachtig de rokerige clair-obscure stijl kopiëren dat het een parodie wordt. Véél te zelfbewust.

Film noir 'bestond' pas toen er films met specifieke eigenschappen werden gecategoriseerd. Maw, het is achteraf (h)erkend. En omdat het beestje nu een naam heeft, bestaat het dan ook als zodanig. Ditzelfde gevoel heb ik met neo-exploitation. Uit het bestaande canon/ catalogus probeert men het beste/ coolste/ mafste eruit te filteren en te emuleren.

Een ander voorbeeld. Blaxploitation ziet er seventy-ish uit omdat het een eigentijdse genre was. Blaxploitationfilms na deze periode (toegegeven, het zijn er niet veel) hebben allemaal één ding gemeen: de 70's. Uitzonderingen daargelaten, zoals Original Gangsters.

De beste vergelijking die ik kan maken is eigenlijk suburban (blanke) jongeren die harde underground hiphop gaan maken omdat ze vroeger veel naar Onyx of Kool G Rap hebben geluisterd. Wellicht met de goede intenties en liefdevol gemaakt, maar vol incongruenties. Zoals de vergelijking met een A-cast die doet alsof het in een B-film speelt.