Een top 10 verspreid over alle media

schilderkunst, film, muziek, literatuur en architectuur moment opname:

Georges de la Tour (kon niet kiezen...alles)

Kira Muratova - Among Grey Stones

Can - the Lost Tapes (dan maar)

Nicolai Gogol - De Dode Zielen

Jerzej Kosinski - Cockpit

John Cassavetes - Husbands

St. James/st. Jacob kathedraal van Innsbruck

Elsworth Kelly - Dark blue panel 1985

The Pretty Things- de Electric Banana albums

Ali ag Amoumine - Takamba

en meer van Bridget Riley, Robert Wyatt, Hou Hsiao-Hsien, Yoshishige Yoshida, G Breitner, Shakespeare enz.

Heb de discussie eens doorlopen. Wel interessant. Ergens doet het met wat denken aan het programma 'tussen kunst en kitch', waarbij zogezegd experten gaan oordelen of iets kunst is (met waarde dus) of kitch (zonder echte waarde). Al zullen alle dingen die daar getoond worden in het algemeen wel een emotionele waarde hebben voor de eigenaar. Misschien is dat ook meer de definitie van kunst.

Ik zal zelf nooit iets hebben met games en zal het ook niet direct in associatie brengen met kunst, maar wie ben ik om tegen anderen te zeggen wat kunst is. Wel vind ik dit, (ook bij doortrekken naar taal, architectuur, gewoontes, religie, ...) een vorm van cultuur te zijn.

Maar ik denk dat de opzet van dit topic minder filosofisch is en vooral doelt wat je top 10 zou zijn als we de bekende media van film, tv, literatuur, muziek en games op een hoop zouden gooien en er een lijstje van zouden maken. Een uitdaging omdat je appelen met citroenen gaat vergelijken, maar daarom net zo interessant.

De schilderijen van Rembrandt doen me niets, maar ik beschouw ze (intuïtief) wel als kunst, en hetzelfde geldt voor de films van Tarkovsky of Bergman. Ik denk ook niet dat er één definitie (i.t..t. meta-definitie) van kunst is die iedereen deelt, maar dat iedereen zijn eigen idiosyncratische begrip van kunst heeft (al kan er binnen bepaalde sub-culturen natuurlijk zeer veel overeenstemming bestaan, en met de voetnoot dat bijna iedereen het wel eens is over bepaalde noodzakelijke voorwaarden en specifieke objecten).

Nooit? Games zijn zich enorm aan het ontwikkelen, hoor. Zie trouwens hier en hier voor twee (uiteraard controversiële) lijsten van "artistieke games" - als je ooit op onderzoek zou willen uitgaan.

Uh-huh. Of iets "kunst" is of niet vind ik persoonlijk ook irrelevant. Ik beoordeel creatieve producten op wat ze met me doen, niet op welke sociaal-culturele status ze hebben.

Jeff Mangum Fantastisch mjk87 dat je deze weet te appreciëren. Een persoonlijke favoriet. Veel mensen vinden zijn stemgeluid ongelooflijk irritant, toch in mijn omgeving.

Zijn Arthur trilogie is meesterlijk. Ik vermoed dat het meer dan 10 jaar geleden is dat ik ze voor het laatst heb gelezen, dus wellicht ben ik wat nostalgisch. Vertoont aardig wat overeenkomsten met de 'Song of Ice and Fire' reeks die ik nu aan het lezen ben.

Leuk topic, hoewel behoorlijk onmogelijk.

Daar hou ik me dan maar aan vast. Binnenkort ook een lijstje van mij.

Het verbaast me dan dat je Zoetrope niet in je lijst hebt. Daar had je toch over geschreven dat je hele top 10 op moviemeter een plek omlaag dondert als zoiets in langspeelformaat uitgebrcht zou worden.

Maar het is niet in langspeelformaat

Je zegt het!

Je zou het kunnen zien als een top 10 van willekeurige kunstuitingen. Wat maakte de meeste indruk op je? Maar inderdaad erg moeilijk. Ga er eens over nadenken.

Ik heb zelf ook altijd ontzettend veel moeite met het maken van top-lijsten (hoe moet ik artiesten zoals Gridlock, Proem en Yasume, die ik zeer graag beluister, vergelijken met artiesten als Xanopticon, die een stuk intenser zijn maar die ik (daardoor) ook minder vaak beluister? hoe moet ik een film als Irréversible, die ik tegelijkertijd verschrikkelijk en briljant vind, vergelijken met een film als 25th Hour, die veel minder intens is maar die ik wel veel liever bekijk?), maar ja, als je geen lijstje maakt om in filosofische zin "puur" te blijven ("ik maak tenminste geen keuzes waar ik later spijt van zal krijgen"), dan heeft natuurlijk niemand daar iets aan. Onderhond's "onbewoond eiland" test helpt op zich vaak wel, maar het probleem is dat als ik die test consequent zou volgen, ik alleen maar games in mijn top 10 zou hebben staan - daar kan ik namelijk een stuk langer mee vooruit, en da's op een onbewoond eiland natuurlijk geen klein pluspunt. Uiteindelijk ben ik dus maar gewoon op mijn emoties afgegaan ("welk product betekent meer voor mij?") en ben ik met de bovenstaande lijst op de proppen gekomen. Niet perfect misschien, maar beter dan niets.

Bij een analogie moet je ook weten waar te stoppen natuurlijk, of binnen de kortste keren ga je rekening houden met het wel/niet aanwezig zijn van electriciteit.

Punt is gewoon: als je gedwongen wordt te kiezen tussen twee zaken, welke kies je. Da's eigenlijk een heel makkelijke keuze.

Voor jou misschien wel, maar ik blijf het ontzettend moeilijk vinden om tussen verschillende stijlen en sferen te kiezen. Gridlock vind ik leuker, Xanopticon vind ik intenser, maar welke ik "beter" noem blijft voor mij altijd iets arbitrairs houden. Maar keuzes maken is sowieso mijn sterkste punt niet.

Gisteravond dit topic eens doorgenomen en vandaag de hele dag bezig geweest met een lijstje op poten te zetten. Bleek toch een stuk moeilijker te zijn dan ik had verwacht want net zoals de meesten hier is kiezen niet echt mijn sterkste punt. Het resultaat is een top 10 in willekeurige volgorde.

Buffy, the Vampire Slayer (serie): mijn kennismaking met Joss Whedon en zelfs 10 jaar na het eindigen van de reeks speelt ze nog regelmatig door mijn hoofd. Geweldige personages en dito verhaallijnen (The Body!) worden gebracht door een uitstekende cast. Wel een typische serie die overduidelijk beter werkt als geheel dan als aparte afleveringen. Na al die jaren nog altijd even verliefd als toen ik het voor het eerst zag.

Blood on the Tracks - Bob Dylan (album): ben nog wat aan het twijfelen tussen deze, Blonde on Blonde of Highway 61 Revisited. Blonde is weliswaar mijn eerste aanschaf geweest, Highway heeft het geniale Desolation Row maar Blood heeft toch nog net iets meer. Nummers als Shelter from the Storm, Tangled up in Blue, Simple Twist of Fate, ... Mijn standaardplaat als ik eens een slechte dag heb.

The Warriors (film): al ettelijke jaren mijn favoriete film. Niet de perfecte film maar wel één waar werkelijk alles in elkaar past. De opening met het Ferris Wheel, het New York van de jaren '70, de straatbendes, die heerlijke soundtrack, ... Ontelbare keren gezien en één van de weinige films die ik direct terug kan opzetten eens de aftiteling over het scherm loopt.

Days of Future Past (comic): twee issues uit de Uncanny X-Men saga maar o zo geniaal. Dient momenteel als basis voor X-Men First Class 2 maar ik weet nu al dat het niveau niet benaderd zal worden. Deze double issue bevat dan ook alles waar ik verzot op ben in een comic. Tegelijkertijd ook mijn eerste kennismaking met X-Men waardoor deze toch nog net de voorkeur krijgt op de Dark Phoenix saga.

Rumours - Fleetwood Mac (album): misschien wel het meest persoonlijke album dat ik ken. Als je de achtergrond van de band niet kent, dan hoor je gewoon een aantal lekkere (pop)rock nummers maar de groep (bestaande uit 5 leden waarvan 2 koppels) kregen te maken met overspel, scheidingen en allerlei andere problemen die ze geuit hebben in een aantal geniale nummers. Gold Dust Woman is misschien wel de beste afsluiter van een album dat ik ooit gehoord heb.

Marilyn Monroe: misschien wat raar om hier een actrice in toe te voegen maar voor mij de mooiste vrouw ooit. Voor de camera een femme fatale, naast de camera enorm kwetsbaar. Het is vooral de tweestrijd tussen Norma Jean (de intelligente vrouw die op de set die Dostojevski las en indertijd haar eigen productiemaatschappij uit de grond stampte) & Marilyn Monroe (het domme blondje waar ze zo vaak voor is gecast) die me zo weet aan te spreken. Vandaag de dag wordt ze vooral onbegrepen (fuck die tienermeisjes die allerlei quotes in haar mond leggen) maar blijft mijn favoriete actrice.

Fifa 98 (game): de kleine Metalfist was toen een jaar of 6-7 en kon eindelijk eens meespelen met een spel op de N64 van de grote broer. Fifa is altijd bedoeld geweest als een gewoon voetbalspel maar had de legendarische functie om indoor te kunnen spelen. Je kon via de muren spelen en hoewel het spel vol zat met glitches (als je met je keeper wat goed mikte, dan kon je de bal rechtstreeks in de goal van de tegenstander shotten omdat die niet meer bewoog), is dit de game waar ik het meeste plezier aan heb beleefd. En die geweldige openingstrack van Blur natuurlijk.

The Once and Future King - T.H. White (boek): een boek dat ik gekocht heb met mijn allereerste zelf verdiende geld, de waanzinnig hoge som van 5 euro. Tweedehands gekocht in De Slegte en werkelijk weggeblazen. Het eerste stuk is wat taaier om door te komen maar de relatie tussen Arthur, Guinevere en Lancelot heb ik nergens meer zo mooi geschreven weten worden.

Somewhere in Time (albumhoes): het album op zich is ook steengoed maar ik kies hiervoor voor de LP-cover. De hoezen van Iron Maiden waren altijd al wel de moeite (zeker tussen '82-'92) maar dit is het magnum opus. De details en verwijzingen naar o.a. de bandleden en de albums zijn niet te tellen en voor sommigen heb je zelfs een vergrootglas nodig. Prachtig concept en de meest legendarische Eddie op de voorgrond.

Thick as a Brick - Jethro Tull (album): een album dat je eigenlijk moeilijk een album kunt noemen doordat het bestaat uit welgeteld één nummer van 43 minuten. Een heerlijk relaas waarbij je kunt wegdromen maar ook de albumhoes is utter brilliance. De LP werd verpakt in een spoof op een Engelse krant en is volgeschreven door de bandleden (in het bijzonder Ian Anderson) zelf. Veel knipoogjes, een verzonnen review, ... Al klinkt dit nu ik het nalees niet zo bijzonder maar ik krijg het niet beter onder worden...

1x: film

1x: serie

1x: comic

1x: game

1x: boek

1x: actrice

1x: schilderij/tekening

3x: album

Fifa 98 Zaalvoetbal en grove tackles.

En TH White moet ik altijd nog eens kopen en lezen, zeer benieuwd daarnaar.

Dit is een leuke! Voor mij een van mijn eerste platen en inderdaad een hoes waar je lekker lang naar kon staren. ook eens dat dit de beste is van de Maiden album-covers, qua albums zelf ga ik denk ik voor Seventh Son of a Seventh Son...

Boek / Muziek / Film.

01. Hasse Simonsdochter (Thea Beckman)

02. Das Rheingold (Richard Wagner)

02. The Tree of Life (Terrence Malick)

En wat als we dat allemaal combineren? Dan krijg je zoiets:

En je kon kaarten uitschakelen, kon je echt lekker je gang gaan

01. Stalker (Tarkovsky, 1979): Na al die jaren nog steeds geen film tegengekomen die me evenveel doet als deze film. Bijzonder fascinerend en weet zowel zintuiglijk als intellectueel te prikkelen.

02. Misdaad en Straf (Dostojevski, 1866): By far het beste boek dat ik ken. De diepgang en psychologische inkijk in de personages zijn van ongekend hoog niveau.

03. Année Dernière à Marienbad, L' (Resnais, 1961): Deze weergave van een mentaal realisme is nog steeds een uniek product in de filmgeschiedenis. Was het onderwerp van mijn Master thesis enkele jaren geleden. Film maakte gehakt van de heersende (ook nu nog) narratieve conventies.

04. Inland Empire (Lynch, 2006): Zag hem nu 3x, waarvan 2x in de bios. Zelfs op tv verminderde het effect nauwelijks. De ultieme Lynch-film, een geniale reis doorheen zijn unieke universum.

05. The Ruins of Beverast - Rain upon the Impure (2006): In de maanden nadat deze plaat uitkwam, luisterde ik even niks anders meer. Een herdefiniëring van een genre dat met uitsterven bedreigd was.

06. Nokturnal Mortum - The Voice of Steel (2009): Perfecte symbiose van rauwe black metal met een resem andere invloeden (van folk tot blues).

07. 2046 (Wong Kar Wai, 2004): Eén van mijn absolute favoriete regisseurs in z'n beste film. Puur qua esthetiek misschien wel de mooiste film die ik ken (al moet ik Enter the Void nog eens herzien).

08. Amenra - de Mass-reeks: Donker en allesverpletterend. Dé soundtrack van de Apocalyps.

09. Vie Nouvelle, La (Grandrieux, 2002): Nachtmerrie op film.

10. Yoshida's Eros+Massacre en Heroic Purgatory: Behoren sowieso tot de mooiste films die ik ken. Visueel overdonderend, met briljante composities en ongewone kadreringen.

De serie die er eigenlijk in kon maar helaas er net buiten valt is Mad Men. Enorm veel plezier aan beleefd. Carnivale is een goede tweede in serie-land. Een game komt voorlopig niet in de buurt. Heb wel plezier beleefd aan Fifa of de GTA-reeks maar het doet me toch heel wat minder dan wat hierboven staat. Zou eigenlijk wat meer moeten lezen maar dat komt er maar niet van. Veel film en al teveel boeken voor school, steken daar een stokje voor.

Goed, dan ook een lijstje van mij. Als ik echt een top 10 van alle mogelijke media zou maken, dan zou ik uitkomen op een lijst die louter klassieke muziek bevat, voor mij de hoogste van alle kunsten en ook mijn grootste passie. De volgende uitspraak in gedachte houdend

kies ik voor een ander criterium: welke (kunst)werken hebben een grote impact op mijn leven gehad? Welke werken hebben ervoor gezorgd dat ik over iets ben gaan nadenken, of hebben ervoor gezorgd dat ik me in een bepaalde stroming ben gaan verdiepen. Dit criterium heeft tot het vreemde gevolg dat er weliswaar één film in mijn lijst komt te staan, maar die staat dan weer niet in mijn top 10 hier op MovieMeter. Het zij zo.

De lijst:

1. Anton Bruckner - Symfonie nr. 9 in d klein

2. Richard Wagner - Tristan und Isolde

3. Franz Schubert - Strijkkwintet in C

4. Kim Ki-duk - Bin-jip

5. Douglas R. Hofstadter - Gödel, Escher, Bach

6. Michel Houellebecq - De wereld als markt en strijd

7. Arthur Japin - Een Schitterend Gebrek

8. Miles Davis - Kind of Blue

9. Nirvana - Nevermind

10. Mac Lane, Moerdijk - Sheaves in Geometry and Logic.

Een toelichting die soms een beetje lang uitvalt:

1. Anton Bruckner - Symfonie nr. 9 in d klein.

Ik ben door mijn ouders opgevoed met klassieke muziek, en dan met name met barok. Op achtjarige leeftijd ben ik begonnen met vioolspelen, de viool werd al snel vervangen door een altviool, waarmee ik in een jeugdorkest belandde. Echter, op een gegeven moment kwam de klassieke muziek me een beetje de keel uit en ik schakelde over op rock en metal, in het jeugdorkest bleef ik louter voor de gezelligheid. Op de repetities na zat mijn alt non-stop in de koffer. Totdat we de eerste symfonie van Mahler gingen spelen. Ik studeerde inmiddels en toen mijn buurman op mijn studentenflat vernam dat we Mahler speelden, schoof hij mij een cd van de negende symfonie van Bruckner toe met de mededeling dat me dat ook wel zou bevallen.

Deze symfonie heeft een bijzonder grote impact op mijn leven gehad. Het is het eerste klassieke werk dat me volledig in zijn greep heeft gekregen, met als resultaat dat ik tegenwoordig vrijwel alleen nog maar klassiek luister. Een (Duitse) symfonie bestaat normaal uit vier delen, maar deze bestaat (al tot mijn verbazing toen ik de cd voor het eerst in handen kreeg) uit drie delen. Later begreep ik waarom: het vierde deel heeft Bruckner niet afgekregen, hij stierf helaas voortijdig. Desalniettemin overweldigend. Het tweede deel is demonisch, ik ken weinig klassieke stukken die dichter bij metal komen (zij het in een driekwartsmaat), wat destijds voor mij als metalhead voor de nodige aangrijpingspunten zorgen om het werk te waarderen. De overige twee delen (met name het laatste) zijn behoorlijk melancholisch, iets waar ik erg gevoelig voor ben. Anna Enquist heeft ooit gezegd dat muziek niet vrolijk moet zijn, want het leven is niet leuk, en als we dan horen dat iemand ook met het leven kampt en dat in iets creatiefs om kan zetten, kan dat ons troosten. Zo voelt het ook voor mij met deze symfonie, waarin te horen is dat Bruckner aan het einde van een leven is dat hem niet veel geboden heeft. En toch gaat er op de een of andere manier zoveel troost van uit.

2. Richard Wagner - Tristan und Isolde

Deze opera heeft me in de operawereld getrokken. Ik had al eens (op clandestiene wijze) Le Nozze di Figaro van Mozart bijgewoond. Dat werk had me al overtuigd dat mijn angst voor het monsterlijke fenomeen opera onterecht was. Als de muziek niet boeit heb je immers ook nog altijd het toneel waar je je aandacht op kunt richten. Desalniettemin heeft het er niet voor gezorgd dat ik me verder in opera ging verdiepen.

Totdat ik de film Melancholia zag. Ik had die film ook kunnen noemen, maar die waardeer ik nu ook niet met 5* en ik heb hem in totaal 3 keer gekeken, terwijl ik Tristan und Isolde inmiddels al zo'n 50 keer gehoord moet hebben. Ik heb echt een hekel aan bombastisch orkestrale filmscores, maar toen ik de muziek bij Melancholia hoorde was ik helemaal verwonderd: het was zwaar orkestraal, maar niet bombastisch, en eigenlijk bijzonder meeslepend. Wat was dat? Toen bij de aftiteling bleek dat het de ouverture van Tristan und Isolde van Wagner was, van wie ik al eens Der Ring des Nibelungen had geprobeerd zonder dat het echt me greep, heb ik me stellig voorgenomen: Tristan und Isolde moest en zou ik leren kennen. Het resultaat is inmiddels dat ik inmiddels ook verzot op Der Ring (dus toch) en vooral op Parsifal ben geraakt. Maar ook andere operacomponisten hebben mijn interesse getrokken: op mijn werk heb ik een operaclubje opgericht waarmee we opera-DVD's kijken en naar voorstellingen gaan. Dat laatste vind ik nog het wonderlijkst, en het is allemaal in gang gezet door de Tristan.

Tristan und Isolde is om meerdere redenen een bijzonder werk. Het is zonder twijfel Wagners meest persoonlijke opera (en muziek die vanuit persoonlijke gevoelens geschreven is spreekt me sowieso vaak erg aan), vanwege de parallellen in het verhaal met zijn eigen leven. In de opera is Isolde verloofd met de oom van Tristan, dit terwijl ze gevoelens voor elkaar hebben. Dit mag natuurlijk niet zo zijn, en uiteindelijk leiden de verboden gevoelens tot de dood. Vrij waarschijnlijk heeft de affaire tussen Wagner en de vrouw van zijn weldoener een behoorlijke invloed gehad op deze opera. In dezelfde tijd ontdekte Wagner de filosoof Schopenhauer, die een nogal boeddhistische filosofie formuleerde waarin gesteld wordt dat het leven lijden is omdat er verlangen is. En elke keer als een verlangen vervuld wordt, komt er wel een nieuw verlangen, waardoor er toch altijd lijden zal blijven bestaan. Wagner was hier erg onder de indruk, en heeft dit muzikaal proberen uit te beelden door akkoord na akkoord met muzikale spanning te gebruiken zonder ook maar akkoorden te gebruiken die de spanning weer doen oplossen. Het resultaat is verrassend en meeslepend, en ook bijzonder vernieuwend. Na Tristan und Isolde was de twaalftoonsmuziek nog de enige manier om nog harmonisch te vernieuwen in de muziek. De tweede akte is het hoogtepunt. Hier vindt een liefdesduet van drie kwartier (!!!) plaats. Dit zit bijzonder goed in elkaar, want heel erg meeslepend en emotioneel, en toch met een stalen structuur. Zoals Richard Strauss becommentarieerde: "Wagner moet het hoofd koel gehouden hebben toen hij het liefdesduet in de tweede akte schreef." En net op het moment dat de muziek naar een muzikaal hoogtepunt lijkt te gaan klinkt er een verschrikkelijk akkoord: ze zijn betrapt door de mannen van zijn oom. Een muzikaal coïtus interruptus dus. Hoe Schopenhaueriaans. Het verlangen zal nooit volledig vervuld worden.

3. Franz Schubert - Strijkkwintet in C

Waar Bruckner me de orkestrale muziek in heeft geloodst, en Wagner me in de opera, kan gezegd worden van Schubert dat ik door hem naar kamermuziek ben gaan luisteren. De man is erg jong gestorven (hij is slechts 31 geworden), maar zag zijn dood al geruime tijd aankomen. Het resultaat is een serie laatste werken (drie strijkkwartetten, twee pianotrio's, drie pianosonates, de liedcyclus Winterreise en het strijkkwintet) die hoogst melancholisch zijn en doordrongen zijn van het besef dat het einde niet lang op zich zou laten wachten. Ik noem het strijkkwintet, omdat dat het eerste is dat ik uit deze opsomming heb leren kennen, maar in had net zo goed één van die andere werken kunnen kiezen. Maar misschien bevat het strijkkwintet wel het mooiste afzonderlijke deel: het adagio.

4. Kim Ki-duk - Bin-jip

Ik heb er bij de film ook al het een en ander over gezegd. Voordat ik deze film had, keek ik af en toe een film (ik had toen allang een MovieMeter account, maar meer dan wat stemmen bijhouden deed ik niet), maar echt mijn interesse had het niet. Sterker nog, ik was behoorlijk verveeld geraakt door de Hollywood meuk. Totdat ik deze film op tv zag, die zwijgende mensen liet zien. Maar wat was het allemaal bijzonder poëtisch! Ik had nog nooit zoiets gezien. Ik heb mijn stemmen hier gewist, en vanaf toen werd film kijken ineens echt een hobby: ik ben in de Aziatische filmscene gedoken, waar ik (met dank aan Onderhonds stemmenlijstje) nog veel meer films heb ontdekt die voor mijn gevoel compleet uniek waren en ik ben heel anders naar films gaan kijken. Maar het begon allemaal bij deze film ik nog steeds zeer bijzonder vind, ook al staat hij niet in mijn top 10 hier.

5. Douglas R. Hofstadter - Gödel, Escher, Bach

Waar in de natuurkunde de quantummechanica en de relativiteitstheorie het beeld van de werkelijkheid op z'n kop zetten, had je in de wiskunde de Onvolledigheidsstelling van Gödel, die kortweg zegt dat je in de wiskunde nooit af is: er is altijd een wiskundige vermoeden te formuleren waarvan je niet kan bewijzen dat het waar of niet. Je kunt vervolgens het vermoeden als axioma aannemen, maar dan is er altijd een nieuw vermoeden te formuleren waarvan niet te bewijzen valt dat het waar is of niet. Een bizarre stelling, die ik niet begreep maar me wel intrigeerde, toen mijn buurman die mij eerder ook Bruckner toeschoof mij dit boek uitleende. Hierin wordt die stelling behoorlijk in detail uitgelegd en worden verbanden met een hele hoop andere interessante wetenschap gelegd. Het resulteerde uiteindelijk in een bachelorscriptie over Gödel, omdat ik verwachtte dat ik na mijn bachelor geen mogelijkheid meer zou hebben om de stelling te bestuderen. Grappig genoeg heeft die scriptie me mijn huidige baan heeft bezorgd, waar ik onderzoek doe in een bijzonder interessante richting binnen de wiskunde die sterk in verband met het werk van Gödel staat, maar waar ik van te voren nooit had gedacht dat ik er ooit werkzaam in zou zijn.

6. Michel Houellebecq - De wereld als markt en strijd

Grappig en bijzonder zwart tegelijk. Waar veel schrijvers zich richten op de psychologie van hun karakters, richt Houellebecq zich op de sociologische omstandigheden waarin ze zich verkeren. Een uitgangspunt dat ik bijzonder interessant en verfrissend vind.

7. Arthur Japin - Een schitterend gebrek.

Geen perfect boek, ik blijf wat moeite hebben met het einde dat toch een beetje als een lichte anticlimax aanvoelt. Maar dat is een manco dat meer werken hebben: bijzonder sterk en meeslepend, maar waar het einde een beetje stottert. Ik prefereer het boven saaie gelijkmatigheid. Dit boek biedt in ieder geval reflecties over hoe met een onmogelijke liefde om te gaan, op een manier die me erg aanspreekt. Ik heb overigens meer werk van Japin gelezen, en elk boek is in wezen isomorf met deze, maar hier wordt het voor mijn gevoel het mooist uitgewerkt.

8. Miles Davis - Kind of Blue

De cliché jazzplaat, maar wel mijn entree in het genre, en het album dat ervoor gezorgd heeft dat ik niet langer een hekel aan saxofoons heb. Erg mooie nummers, met als favoriet All Blues, die heerlijk zijn om met aandacht naar te luisteren, maar ook als achtergrondmuziek als je met vrienden aan het "loungen" (wat een rotwoord, maar "chillen" is nog erger) bent. Nog geen fanatiek jazzliefhebber, maar ik heb inmiddels wel meer werk ontdekt. Met name van de man zelf, die ik echt een prachtige trompetklank vind hebben. Albums als Bitches Brew hebben tegenwoordig Kind of Blue een beetje naar de achtergrond gedrukt, maar als ik het luister, is het nog steeds erg aangenaam.

9. Nirvana - Nevermind

Nog zo'n cliché album. Het was in ieder geval het album dat me in de rockmuziek trok toen ik als puber helemaal klaar met klassieke muziek was. Ik luisterde toen al een tijdje naar top 40 muziek op de radio toen ik Smells like teen spirit voor het eerst op de radio hoorde. Leuk nieuw nummer, dacht ik toen, niet wetende dat het een wereldhit was van een legendarische band waarvan de zanger zich al jaren geleden een kogel door het hoofd geschoten had. Ja, ik kwam echt van onder een steen gekropen. Ik werd in ieder geval idolaat van Nirvana, liet mijn haar tot dezelfde lengte als dat van Cobain groeien, en als ik in een disco een nummer van Nirvana aanvroeg en mijn haarlengte plus kleur de dj de opmerking ontlokte dat ik wel een beetje op Cobain leek, vond ik dat natuurlijk helemaal fantastisch.

Ik was dus behoorlijk pathetisch.

Inmiddels luister ik erg weinig meer naar Nirvana, is Cobain voor mij van held gedegradeerd tot

stakker omdat hij zijn dochtertje in de steek heeft gelaten, en heb ik genoeg andere bands ontdekt die ik interessanter vind. Sommige daarvan, zoals Sonic Youth ben ik juist gaan beluisteren omdat die lui van Nirvana er fan van waren, dus de invloed van Nirvana is desondanks nog steeds groot. En net als met Kind of Blue, als het op staat blijft het erg leuk en met name op feestjes ga ik er fanatiek op slamdansen (al doe ik dat dan weer niet op Kind of Blue.

10. Mac Lane, Moerdijk - Sheaves in Geometry and Logic

Het mooiste wiskundeboek dat ik ken. De materie is bijzonder interessant: topoi, hetgeen wiskundige universa zijn waarin een andere logica geldt, een logica die misschien de juiste logica is om quantummechanica mee te beschrijven. En ondertussen blijken die topoi ook een belangrijke rol te spelen in de wisselwerking van meerdere wiskundige gebieden als meetkunde, logica en algebra. Het geheel is (voor de wiskundige) bijzonder duidelijk opgeschreven, met een sterke opbouw, de bewijzen geven precies genoeg detail om er met pen en papier uit te komen, geen woord teveel, geen woord te weinig. Ik vrees alleen dat het gemiddelde MovieMeter lid die de moeite neemt deze lijst door te nemen in de hoop er wat leuks in te vinden helemaal niets aan dit boek zal hebben.

In totaal dus vijf muziekwerken (waaronder drie klassiek), vier boeken (waarvan twee fictie) en één film. Schilderkunst boeit me nog te weinig om in de lijst op te nemen. Maar naarmate ik meer zie in musea, vind ik het steeds interessanter. Het Cobra-museum in Amstelveen heb ik in ieder geval redelijk vaak bezocht, en de Cobra-stroming ben ik dan ook meer en meer gaan waarderen, met de schilder Carl-Henning Pedersen als favoriet.

Computergames heb ik niet opgenomen, want die speel ik niet. Vroeger wel, met name gewelddadige spellen als Carmageddon en Postal 2, en voetbalspellen, maar ik weet niet waarom, op een gegeven moment boeide het me niet meer zo. Toneel kijk ik ook nooit meer, dus ook niet op de lijst, al biedt opera eigenlijk ook een soort toneel.

Interessant uitgangspunt! Nu hoef ik in ieder geval je autobiografie niet meer te kopen.

Uitgaande van "invloed op mijn leven" schieten eigenlijk alleen het (verder vrij oninteressante) nummer Foil van Autechre, wat mijn vooroordelen over elektronische muziek (dat het niet meer is dan dance, trance en hardcore) onderuit haalde, en het videospel Super Meat Boy, wat mijn waardering voor games flink heeft opgeschroefd, me te binnen. Mijn ontwikkeling wat betreft films was ontzettend geleidelijk: eerst bekeek ik veel horror; vervolgens verkende ik de top 250; daarna raakte ik (inderdaad ook via de stemmenlijst van Onderhond) in toenemende mate geïnteresseerd in "alternatieve" films; en tenslotte ontwikkelde ik echt een "eigen" smaak. Verder heeft filosofie enorm veel invloed op mijn leven gehad, maar meer als een algehele denkwijze (en via secundaire literatuur) dan in de vorm van specifieke filosofen, boeken of artikelen. En over literatuur zal ik al helemaal maar zwijgen: ik heb al jaren geen fictie meer gelezen. Het probleem met literatuur is dat het niets echt goed doet: het is niet zo emotioneel als film en muziek, het slaagt er lang niet zo goed in om je in een flow-toestand te brengen als games en het is niet zo informatief als non-fictie. Maar misschien ga ik literatuur ook wel eens uitgebreid verkennen - ergens tussen nu en mijn dood.

Edit: mijn ontwikkeling wat betreft muziek was trouwens grotendeels ook zeer geleidelijk (ik heb letterlijk alle genres verkend - hiphop, jazz, klassiek, metal, pop, post-rock etc. - voordat ik uiteindelijk bij electronic uitkwam), maar daarbij was dus wel die ene (toevallige en inwisselbare) eye opener aan te wijzen.

Leuke theorie, maar nee. Het mag zo zijn dat dit voor jou (to nu toe) zo is, maar dat maakt het niet tot kenmerken van literatuur. Wat mij betreft is literatuur méér emotioneel dan film (en meestal ook muziek), kan het je zeker in een flow brengen (probeer Sandor Marai's De gravin van Parma, Joseph Conrads Heart of darkness of Thomas Manns De dood in Venetie) en is het zonder twijfel meer informatief dan non-fictie, sterker nog, ik sluit me aan bij de stelling van Milan Kundera dat de romankunst datgene is wat ons naast de wetenschap en de filosofie het meeste inzicht heeft gegeven in de mens.

Top-10 alle media waag ik me niet aan, dit is mijn top-10 boeken. En verder vind ik dat in dit topic toch minstens één keer het openingskoraal van de Mattheus-passion moet worden genoemd als het hoogtepunt van de muziekgeschiedenis. Bach weeft niet alleen muzieklijnen door elkaar alsof het niks is maar doet dat net zo goed met tijdlijnen, en dat maakt dit stuk zowel esthetisch als emotioneel tijdloos.

Ben het inderdaad wel met eRCee eens. De flow die ik bij sommige boeken (of secties uit boeken) heb ervaren is anders dan de filmische of muziekale flow, maar een flow desalniettemin. Soms duurt die flow uren, waarin je nauwelijks tijd hebt voor een toilet-bezoekje, laat staan om een boterhammetje te smeren. Heerlijk.

Het tegendeel is waar wat mij betreft. Als je inzichten in de mens(heid) wil kan je je best zo ver mogelijk van kunstige zaken afhouden.

en dat wat het goed kan is 'de diepte in gaan met ideeën'... daar waar films aan de oppervlakte blijven hangen (Stalker doet een goede poging, maar kan nog steeds niet zoveel als in een boek) en andere kunstvormen nóg meer om expressie van emoties gaan en nog abstracter zijn.

Ook zijn er inderdaad genoeg boeken die iets proberen met vorm en flow (en abstractie) Persoonlijke favoriet Marguerite Duras heeft een hele mooie en herkenbare flow in haar werk met veel korte zinnen die hypnotisch kunnen werken. Poëzie is hier uiteraard het ultieme voorbeeld, al is dat ook vaak weer gevoelsmatig een beetje een tak apart... "les fleurs du mal" of "the wasteland" had ik ook nog wel op mijn lijstje willen zetten, maar feit is dat ze uiteindelijk toch niet zo'n impact op me hebben als de andere dingen die ik heb genoemd (moet ook nog steeds eens de Cantos van Ezra Pound beginnen... wellicht dat het daarmee lukt). Ook een heel cool voorbeeld van een niet-narratief boek is "A Crack Up at the Race Riots" van Harmony Korine, had zo op mijn lijstje gekund, want ik vond dit misschien nog wel beter dan zijn film Gummo en daarmee het beste van wat hij tot nu toe heeft gemaakt.

Met de kanttekening dat ik altijd wel wat argwaan heb bij psychologische onderzoekjes, lijkt dit onderzoek tegen jouw stelling in te gaan.

Dat was uiteraard ook wat ik bedoelde: ik kan niet voor anderen spreken, hé.

In alle opzichten oneens. Fictie verschaft zelden expliciete argumenten, is vaak gebaseerd op de intuïties van de schrijver in plaats van op wetenschappelijk bewijs, manipuleert de lezer vaak in zekere mate met behulp van schrijfstijl, verhaal en narratieve methodes, etc. Als ik inzicht wil in de mensheid open ik wel een boek over cognitieve, evolutionaire of sociale psychologie - dat is tenminste betrouwbaar. Filosofie is verder fantastisch, hoor, maar inzicht in de mensheid? Dat biedt het amper. Wat de natuur van de mens inhoudt is een empirisch vraagstuk, en da's het terrein van de wetenschap, niet van de filosofie. Niet dat filosofen zich daar niet bezig mee mogen houden (of met de implicaties daarvan voor verschillende filosofische kwesties), maar daarbij zullen ze zich toch moeten beroepen op empirisch bewijsmateriaal.

Yeah, dat doet non-fictie dus een stuk beter.

Empathie staat natuurlijk niet gelijk aan inzicht in de mensheid. Dat je goed bent in het inschatten van de emoties en gedachten van anderen betekent niet dat je inzicht hebt in de natuur van de mens. Verder zijn er natuurlijk zat andere methoden om empathie te vergroten.

Edit: overigens wilde ik niet de indruk wekken dat ik weinig literatuur gelezen heb. In mijn kindertijd heb ik enorm veel fictie gelezen (meestal geen literatuur, maar toch), en aan het einde van de middelbare school heb ik ook nog een kleine zoektocht door literatuur ondernomen (Kafka, Dostojevski, Orwell, Hermans, Murakami, etc.), maar die zoektocht heeft dus niets opgeleverd wat echt indruk op me maakte.

Oh - en ook niet onbelangrijk: literatuur kan ook moreel relativisme en valse tolerantie aanmoedigen. Als je voortdurend met veel verschillende perspectieven wordt geconfronteerd, dan ligt de conclusie dat er slechts "andere" maar geen "betere" perspectieven zijn immers voor de hand. Mensen die vlees eten hebben gewoon een "andere" kijk op de verhouding tussen mens en dier, waarvoor we respect moeten hebben!

Even als morele tegenhanger van het "empathie-argument".

Valse tolerantie klinkt als een contradictie... Das mijn perspectief

Dat is dan ook precies datgene waarin de literatuur de wetenschap kan aanvullen. De roman geeft onder meer inzicht in het irrationele, het intiutieve, het zelfdestructieve aspect van de mens.

Ik zou niet weten wat daar zo betrouwbaar aan is eerlijk gezegd. Zo'n harde wetenschap is psychologie helemaal niet, en ook de neurobiologie biedt (in elk geval vooralsnog) geen antwoord op alle vragen.

Ik heb niks tegen wetenschap maar vind het een ongelofelijke versmalling om te geloven dat alleen wetenschap zinnige uitspraken kan doen over de mens (of andere zaken).

Dat lijkt me niet bepaald logisch, omdat kunst juist een menselijke uiting is. Dus alleen al over dat stuk van mensen kan het iets laten zien. Plus natuurlijk dat een heel stuk levenservaring van zeer diverse mensen uit verschillende tijden en omstandigheden samenkomt in de literatuur, vaak ook nog mensen die bovengemiddelde belangstelling hebben voor (en kijk op...) "de mens".

(En daarnaast geloof ik persoonlijk dat een personage zijn maker kan verrassen; de schrijver leert iets over de mens door het personage dat hij zelf gecreeerd heeft. In die zin biedt de roman dus nog meer inzicht dan alleen de optelsom van de levenservaring van diens makers.)

Juist daarom. Je krijgt een gekleurde kijk van iemand die zichzelf niet eens volledig kan doorgronden en die personages meestal neerpent met een bepaald motief erachter. Kunst is doorgaans liegen, mij stoort het niet maar ik heb er nooit wat tastbaars aan gehad.

Je leert meer door een uurtje op een druk plein te zitten dan een psychologische turf van 2000 bladzijden uit te pluizen wat mij betreft.