La Vie Nouvelle (2002)

Adembenemende afdaling in een hel waarin geen machtsverhoudingen meer zijn, alleen totale dominantie en totale slavernij. Ach, je moet toch wat, op een zaterdagavond als er niks op televisie is. Maar wat een zeldzaam sterke scènes bevat dit toch weer, en dit bevalt me bovendien nog wat beter dan Malgré la Nuit, waar hetzelfde van gezegd kan worden. Ik weet niet precies waar dat aan ligt. Misschien moet ik heel kinderachtig een bepaalde mate van logica in de handelingen, of gewoon in het ‘zijn’, van de karakters kunnen aanvoelen, en had ik dat bij laatstgenoemde film niet genoeg. In ieder geval, het is ongelooflijk wat Grandrieux met zijn camera, belichting en geluidsband soms voor elkaar weet te krijgen. Een zeer beklemmende opening, associaties oproepend met de donkerste perioden uit de recente Europese geschiedenis, of ‘gewoon’ met de hopeloze tegenwoordige staat van samenleving aan de oostelijke rafelranden van Europa. Het peilloze verdriet en de doffe berusting op die verweerde gezichten... Moeders? Een huiveringwekkende (om er maar weer eens een alles en nietszeggend bijvoeglijk naamwoord tegenaan te gooien) haarknipscène, maar de twee absolute ‘hoogte’punten vormen toch wel de danssequentie, en de ‘nachtkijker’ scène: een ware apocalyps, waarin krioelende wezens als het ware binnenste buiten worden gekeerd, teruggebracht tot een instinctieve, dierlijke kern. En de schitterend in beeld gebrachte schreeuw van Seymour op het einde van de film maakt duidelijk dat hier geen uitweg is. Je zou dit een meesterwerk kunnen noemen, maar daar wil ik er dan niet te veel van zien. Volgende week toch maar die film met Doris Day.

Werkelijk een aantal fenomenale scènes - dit is een koortsdroom, en niets minder dan dat. Toch staat de film voor mij nog in contrast met Sombre en Malgré la Nuit. Die films wisten mij ook als psychologisch drama's bij de strot te pakken, terwijl deze Grandieux dat effect niet had. Afstandelijk-en mens(nu ja, vooral vrouw)onvriendelijkheid maken dit tot een sfeertrip die je niet voor je plezier kijkt maar voor de ervaring, reflectie naderhand en constante vervreemding tíjdens. Vraag me overigens af wat je als actrice moet bezielen om hier de hoofdrol in te willen spelen zeg. Mougaglis moet toch een paar dingen doen of doorstaan in de categorie Gainsbourg (of daartegenaan).

Unieke, maar teleurstellende film waarin regisseur Philippe Grandrieux geen specifiek genre verkiest. La Vie Nouvelle is daardoor een enorm eigenzinnig project geworden met een aantal fenomenale momenten, zeker wanneer het op geluidsbewerking aankomt. De aparte stilering creëert op die manier een aantal onbehaaglijke momenten, maar het grootste gedeelte gaat op aan een ontluikende romance tussen twee weinig innemende figuren en diens oninteressante dramatiek. Grandrieux ratelt verder eindeloos lang door zonder dat hij daadwerkelijk iets zinnigs te melden heeft, waardoor deze film vooral een eindeloze indruk maakt. Een echt stabiele sfeerzetting wordt naar mijn inzien niet opgeroepen en het beste moment is de zeer letterlijke opening, waardoor het eindresultaat uitmondt in een filmische teleurstelling.