Battleground (1949)

Een enkele uitzondering daargelaten heb ik doorgaans niet zo veel met oorlogsfilms, die zich afspelen aan het front. Dit is zo’n uitzondering. Regisseur Wellman heeft op basis van een uitstekend script van oorlogsveteraan Robert Pirosh een authentiek oogend relaas gemaakt over het wel en vooral het wee van Amerikaanse soldaten van de 101e Luchtlandingsdivisie, die betrokken waren bij de Slag om de Ardennen in de winter van 1944/45. Het kan wel vijftig jaar of langer geleden zijn, dat ik de film voor de eerste keer gezien heb, maar het beeld van de strompelende, tabakpruimende James Whitmore (The Shawshank Redemption) is mij altijd bijgebleven. Bij deze vernieuwde kennismaking mag ik constateren dat de andere acteurs nauwelijks voor hem onderdoen. Wat een afschuwelijke poster overigens. In de film speelt maar een vrouw en die ziet er allesbehalve uit als de vrouw op de poster.

Oudje die ik via Marktplaats op de kop tikte en niet bepaald spijt van gekregen heb. Ondanks de slecht gekozen locatie in het begin van de film, en het feit dat men het nergens echt koud lijkt te hebben, vooral het eerste half uur tot drie kwartier, doet dit niet echt afbreuk. Laten we eerlijk zijn, het stof en zand dat opwaait tijdens de excersitie past helemaal niet in het beeld van Noord-Frankrijk eind 1944 tijdens de koudste winter gedurende de oorlogsjaren. Daarnaast geeft wat mij betreft het jolige gedrag van de soldaten, zelfs op patrouille in het bos, wel eens wat wrijving met de bekende en grimmige werkelijkheid. Maar goed, dat is iets dat uiteraard in het tijdsbeeld gezien moet worden... Het tweede deel, na het vallen van de sneeuw, en stijgen van ontberingen, stijgt tegelijk ook de kwaliteit en inhoud van de film. Bijzonder kouwelijk komen de troepen nog steeds niet over maar de ellende en wanhoop straalt er op het einde wel af. De uitgebreide schoten wisseling mag er ook zijn en klinkt zelfs bijzonder goed voor die tijd. Leuk is de Hellcat die voorbij komt en uiteraard ander materiaal en details zoals de strooi biljetten en het beruchte 'nuts' moment. Goed zijn de gemonteerde echte beelden en uiteraard is James Whitmore van de partij die behalve de Shawshank alleen maar gecast lijkt te worden voor rollen als onderofficier. Battleground Bastogne is voor zijn tijd een meer dan prima oorlogsfilm en veegt qua realiteit en details de vloer aan met The battle of the Bulge, en dat voor een film uit '49.

Aardige oorlogsfilm, geschoten in stemmig zwart-wit, over amerikaanse soldaten die vast komen te zitten in de belegerde belgische stad Bastogne in december 1944. De nadruk ligt hier duidelijk meer op personages dan op spektakel, maar eigenlijk pakt dat prima uit. De onderkoelde dialogen zijn eersteklas en de film weet met weinig middelen veel sfeer neer te zetten. Knap ook hoe de film kunstig manouvreert tussen melige humor en wrang drama.