Ofelas (1987)

De film moet het vooral hebben van een hele fraaie en weinig verfilmde Middeleeuwse, arctische setting. We volgen een familie en daarna een Noordse stam ergens in een grijs verleden (ergens in de Middeleeuwen schat ik zo), wiens vreedzame leven in het barre Lapland bruut verstoord wordt doordat een vijandelijke stam (de tjuder) hun land binnendringt. Qua plot is het allemaal niet zo verrassend of interessant, en de acteerprestaties zijn ook niet altijd om over naar huis te schrijven. Om maar niet te spreken over die beer in het begin. Maar dat wordt dan wel weer prima gecompenseerd door, inderdaad, een prachtige noordelijke omgeving en een Lapse setting waar genoeg nieuws in te zien is. Ook wel wat bloederige momenten te vinden. Het is verre van een meesterwerk, maar je kan het slechter treffen met een willekeurig geprikte film.

Avontuurlijke volksvertelling uit de Noorse middeleeuwen, met een geslaagde hoge noordensfeer. Aigin, een jongen wiens ouders vermoord zijn door een vijandige stam vindt zijn toevlucht bij een naburige gemeenschap die hierdoor ook bedreigd raakt. Lokaal bijgeloof en sjamanisme van de Saami vinden ook hun plaats in de film, maar niet in die mate dat het stoort of verveelt. De korte speelduur maakt dit tot een onderhoudende kijkbeurt; de film is trouwens nog bijlange niet verouderd. Verrassend mooie film die me helemaal niet is tegengevallen.

De film van Schrijver en regisseur Nils Gaup speelt zich af rond het jaar 1000 en biedt een inkijkje in de Laplandse nomadencultuur. Een historische avonturenfilm over een jongen die op de vlucht is voor een bloeddorstige bende plunderaars die zijn familie heeft uitgemoord en wraak zoekt. Over de moordzuchtige Tschuden en de Sami, de oorspronkelijke bewoners van Lapland. Nauwelijks ontgonnen terrein voor mij. Mij vielen de overeenkomsten tussen de Noord-Scandinavische bevolking en de oorspronkelijke bewoners van het Noord-Amerikaanse continent op. Tenten, wapens, werktuig, gezang en rituelen deden me erg aan die uit de Indiaanse cultuur denken. Handige overeenkomsten voor de remake uit 2007 waarvoor de maker niet veel meer hoefde te doen dan de Sami in indianen en de Tschude in Vikingen te veranderen. Het bijzondere aan de film zit’m wat mij betreft vooral in de omlijsting en in de details. Zo wordt in de film het originele Sami dialect gebruikt. Het maakt de film die eigenlijk gewoon een simpele wraakfilm is, ietsjes authentieker. Hetzelfde geldt voor de mooie beelden van het witte poollandschap inclusief het poollicht dat aan het einde sfeervol wordt ingezet. De aandacht die wordt geschonken aan de gebruiken van de Sami alsmede kleine details zoals de ijskristallen die zich in de gezichtsbeharing van de mannen afzetten, laten zien dat Gaup een prettig gevoel voor detail heeft. En dat helpt bij de ijselijke inleving in deze vrij gangbare avonturenfilm die prettig wegkijkt maar die verhalenderwijs niet uitblinkt in originaliteit.