Submarine (2010)

Film met een hoog Mr. Nobody effect. Het ziet er allemaal prima uit en de aandacht voor de vormgeving en leuke visuele vondsten is groot. Jammer dat het echter zo geforceerd aandoet. Regisseur Ayoade treedt veel te nadrukkelijk op de voorgrond en vergeet om de kijker te raken. De hoofdrolspelers helpen daar ook al niet bij. Hun stoicijnse houding en uitdrukkingsloze gezichten maken meeleven bijzonder lastig. Submarine blijft daardoor een film met interessante visuele vondsten die maar wat voortkabbelt en geen moment loskomt. Een typisch voorbeeld van een film waar stijl boven inhoud wel irriteert.

Ik lees termen als Coming of Age en daar snap ik dan weer weinig van. Het suggereert dat het zou gaan om de ontwikkeling van een hoofdpersoon, maar mijns inziens gaat Submarine juist daar NIET om. Ik vind dat Ayoade zich gefocust heeft op het zien van de wereld vanuit de ogen van een puber met een zeer verfijnd gevoel voor zwarte humor. Richard Ayoade is een bijzonder komisch persoon en Oliver horen praten, is alsof ik Ayoade zelf hoor praten. Lichtabsurdistisch, welbespraakt en bovenal zeer ad rem. Zonder pretentieus over te komen, weet Submarine zich te onderscheiden van platte, doorsnee coming of age-films. Juist, doordat de ontwikkeling van Oliver niet centraal staat. De knullige, haast genante sfeer die neergezet wordt, is erg herkenbaar, maar is zo droog in beeld gebracht dat het niet pijnlijk, maar grappig wordt. En dat is Submarine in mijn ogen, een aaneenschakeling van uit het leven gegrepen scènes; opgeblazen tot ongemakkelijke, belachelijke scènes zonder dat het ook maar enig moment goedkoop aanvoelt. Erg vernuftig debuut.

Oliver Tate is een wat vreemde vogel. Het lezen van woordenboeken behoort tot zijn favoriete tijdverdrijven en hij is niet meteen mister popular op school. De openingsscène alleen al brengt me meteen in de stemming waarbij Oliver fantaseert hoe zijn omgeving zou reageren bij zijn overlijden. Erg mooie rol overigens van Craig Roberts. Zijn zoektocht naar een vriendinnetje om ontmaagd te worden is leuk, des te meer omdat ook Yasmin Paige een eigenaardige maar goede rol neerzet. Ook het subplot met Oliver's ouders is fijn. De bizarre karakters - maar ook die van sommige schoolgenoten - gaan nooit over the top van excentriciteit. Verder is de humor geslaagd, lekker droog Brits en is de setting en sfeer uitstekend. Saai wordt het nooit. Submarine is een frisse onderhoudende coming-of-age gedept in een Brits eighties sausje die lekker wegkijkt. Fijn om eens gezien te hebben al wordt het nergens memorabel.