Angi Vera (1979)

Gedurfde film van Pal Gabor over de drilmethoden op een communistische kaderschool eind jaren veertig. Gemaakt in 1978 toen de communistische partij in Hongarije nog hoog en droog in zadel zat. Is wellicht geaccepteerd doordat Gabor een ogenschijnlijk neutraal standpunt inneemt, maar evenzogoed laat zien hoe de communistische hersenspoeling, compleet met onbegrijpelijk partijjargon, zelfkritiek en hardvochtige beoordelingen, hand in hand gaat met het idealisme van de toekomstige kaderleden die wel degelijk dachten te werken aan een nieuwe mens in een nieuwe maatschappij. Dat vinden we nu misschien raar, maar Hongarije kwam als feodale staat, geregeerd door een rijke bovenlaag, en met een bevolking in diepe armoede, van heel ver. Vera Pap als het meisje Vera draagt deze film moeiteloos. Ondanks het 'zware' onderwerp voelt de film niet als zwaar omdat het accent ligt op de belevenissen van de meisjes, de liefde van Vera voor één van de leraren en ook goed zichtbaar maakt dat mensen zich niet in een keurslijf laten persen. Wat daarvan het resultaat is bleek tijdens de Hongaarse opstand van 1956 die door de Russen bloedig werd neergeslagen. Toen moest het Hongaarse volk nog dik dertig jaar wachten op de bevrijding van dat juk. En hoe is het nu? Weer een dictator die niet met democratie kan omgaan. Van een rechtse dictatuur, naar een linkse dictatuur en nu weer een rechtse dictatuur. Arm volk.