Grizzly Man (2005)

Een subtiele afrekening. Herzog doet het netjes en heeft het in begin nog over schoonheid en diepgang, maar laat het niet na om Treadwell op z'n plek te zetten. Irritante man die veel te vaak zinnetjes begint met 'ik'. Grappig dat iemand onderweg vertelt dat de beren hem waarschijnlijk zagen als een gestoorde geest. Herzog zal in z'n nopjes zijn geweest met die opmerking. Hij pelt z'n filmmaker als het ware af. Eerst nog een enthousiaste kerel die kinderen vertelt over grizzly beren, maar daar is in het laatste half uur niet veel meer van over. Jammer dat het meisje onderbelicht blijft, al wordt er impliciet wel wat over gezegd. Ik geloof best dat Treadwell van de beesten hield, maar ook dat zijn afkeer jegens de gewone maatschappij vele malen groter was. Je ziet het aan de mensen die het dichtst bij hem stonden. Van die wollige types waar je de kriebels van krijgt. Dat met het horloge bijvoorbeeld. Het had wat mij betreft wat scherper gemogen, maar Treadwell komt er in ieder geval niet mee weg. Wat rest zijn mooie beren, mooie vosjes en hier en daar ook mooie beelden, maar wel rondom een minder mooi, doorgeschoten mens.

Opvallend hoe veel mensen hier lijken te denken een natuurdocumentaire te krijgen. Of een heldenverhaal. Dat is het niet en is ook nooit zo bedoeld. Dit is vooral een portret van Timothy Treadwell. Een van de dingen die deze film beter maakt dat het enigszins verwante Into The Wild is voor mij dat deze film een vat vol tegenstrijdigheden laat zien en er niet een benadrukt. Into the Wild slaat gigantisch door naar een soort verering. Treadwell was uniek. Een stadsjongetje dat dertien zomers lang tussen Grizzly's overleeft (ik was binnen een dag dood geweest) en ook vol kinderlijk enthousiasme en passie. Maar ook theatraal, op het kinderlijke af en nogal overtuigd van zijn eigen gelijk, terwijl daar heel veel op af te dingen valt. Een narcist is het ook en de film suggereert dat hij dat in toenemende mate werd. Met het prettig ongepolijste Herzog-randje. En die werd ongetwijfeld tot de man aangetrokken omdat ze wat eigenschappen delen.

Mooie documentaire die meer draait over de figuur van Timothy Treadwell dan over de beren. De beren nemen natuurlijk een prominente plaats in, maar het is toch eerder Timothy die de show steelt. In verschillende scènes en conversaties heb je toch de indruk dat hij kampt met psychische problemen. Het lijkt een naïeve idealist, ecologist die een broertje dood heeft aan het samenleven in een menselijke maatschappij waar hij niet begrepen wordt. Er zijn toch diverse scènes die de wenkbrauwen doen fronzen. Hoe hij op zijn eigen wijze denkt over homo’s en vrouwen bijvoorbeeld, uiterst positief weliswaar, maar nogal eenvoudig en met een kinderlijke logica. Hoe hij ook van wal steekt tegen de parkrangers alsof het de grootste vijanden waren … Hoe hij omging met de vossen, hommels en de beren … Hij leek wel gek en leek in zijn omgang niet op andere avonturiers als McCandless van Into the wild. Bijzonder figuur. Maar laat ons ook de mooie sterke beelden van de beren en het ongerepte Alaska niet vergeten dat het de moeite maakt om deze documentaire te aanzien.