Családi Tüzfészek (1979)

Mooie observerende film over disfunctionele gezinsleden die te samen wonen in hun ouders huis bij gebrek aan woningen in de stad. Soms mist de film iets van focus dat vervolgens goed wordt gemaakt in de opvolgende film The Prefab People.

Bejubelde Béla. De bejubelde regisseur Béla Tarr beleefde zijn debuut met het eind jaren 70 geschoten Családi Tüzfészek. Een indringend familiedrama waarmee hij nog ver verwijderd was van zijn latere successen, maar op 22-jarige leeftijd al wel veel indruk wist te maken. Het uitzichtloze bestaan in een Hongarije waar huisvesting te kampen heeft met enorme krapte, wordt in een documentaire-achtige stijl aan de kijker voorgeschoteld middels close-ups van conflicten. Met name aan het begin is het ietwat onduidelijk een lijn te ontdekken, mede door de gebrekkige subs (niet alles wordt ondertiteld) en het afwenden van de camera (in en uit focus). Het voelt soms als een allegaartje, waarbij de vrolijke muziek in schril contrast staat met de deprimerende beelden. Een verkrachting die van dichtbij des te naarder wordt ervaren, een teleurstellend gesprek met een huisvestingsambtenaar. Treurigheid alom. Net als de focus - zowel letterlijk als figuurlijk - is de film in zijn geheel wisselvallig. Ondanks dat er gebruik is gemaakt van amateurs en menige figurant gewoon een voorbijganger blijkt te zijn die argwanend in de camera kijkt, zijn met name de acteerprestaties best sterk en rauw. Helaas vermoeien de telkens oplaaiende ruzies in combinatie met de ontbrekende structuur en gaat een en ander uiteindelijk aan kracht inboeten. Voor de echte liefhebbers van arthouse hoogstwaarschijnlijk verplichte kost vanwege de invloed die de filmmaker later kreeg in cinemaland. Maar volgens de kenners is dit meer een oefening geweest voor zijn latere werk. De gerestaureerde film maakt deel uit van de Béla Tarr Collectie die nu te streamen is via myLum of binnenkort gekocht kan worden als dvd-box van Lumière. Zijn 7 uur durende magnum opus Sátántangó is een van de vier te bewonderen films. **½ Met dank aan Media Tornado voor het recensie-exemplaar.

Eindelijk de leemte Béla Tarr ingevuld. En er volgen er nog. Ik begrijp hier en daar dat dit niet Tarr's beste werk is. Dat doet het gemiddelde ook vermoeden. Desalniettemin matig tot redelijk genoten van Family nest waarbij de harmonie binnen een familie op barsten staat doordat verschillende generaties noodgedwongen onder hetzelfde kleine dak moeten leven. De pater familias stelt het scherp en is voor weinig rede vatbaar. Het begrip dat wellicht afbrokkelde is heden afgebrokkeld. De schoondochter met wie hij een ambivalente relatie heeft, zoekt wanhopig naar een oplossing voor een ander onderkomen. Een sociale woning wordt haar niet (onmiddellijk) toegewezen en de scène met de bureaucratische ambtenaar is erg sterk: hij stoïcijns, zij wanhopig emotioneel. Desondanks miste ik wat samenhang in de film. Hier en daar een opvallende scène, maar als geheel kwam ik er toch niet. Blijkbaar ben ik daar toch niet de enige in.