Who's Afraid of Virginia Woolf? (1966)

Steengoede film die ook na een tweede kijkbeurt als een huis blijft staan. En of dit goed in de smaak viel bij mij! Hoe zwartgalliger, melancholischer en chaotischer een film is, hoe liever ik het heb. En laat deze nu echt een superlatief zijn in dit alles! Bij de ontknoping is het alsof je onder een waterval van negatieve emoties staat. Een andere belangrijke zaak die voor mij het niveau van 'een film' de hoogte in tilt is het overvloedig gebruik van heerlijke one-liners, verwerkt in sterke dialogen. En deze film is één groot dialoog, waarbij de karakters mekaar constant (proberen te) overtreffen. Da’s natuurlijk één ding. Je moet als regisseurs ook acteurs hebben die het allemaal overtuigend kunnen brengen. Maar dat is in deze film echt geen probleem: het acteerwerk is echt subliem. Taylor kreeg terecht een Oscar voor deze wereldprestatie, maar stiekem vind ik het Burton nóg beter doen. Zelden acteurs gezien die nog dieper in hun rol opgingen en nog overtuigender over kwamen. Misschien heeft het er iets met te maken dat Burton en Taylor in het echte leven ook getrouwd waren? (Later, na haar scheiding, verklaarde Taylor dat koppels nooit zouden mogen meespelen in deze film). Ondanks het feit dat er eigenlijk 2 uur aan een stuk geleuterd wordt, verveeld deze film op geen moment. Meer nog: er gebeurt meer in deze film dan in de doorsnee actiefilm. Alsof een trein over je heen raast. Je zit van het begin af aan op het puntje van je stoel. Een aanloop die uren duurt is er niet: na amper enkele minuten wordt je al verscheurd. Ik ben bovendien echt verbaasd dat deze film niet meer in de top 250 prijkt. Want dit is echt goed spul! Een dikke 4,5*

Edward Albee schreef zijn beroemde stuk 'Who's Afrsaid Of Virginia Woolf?' in 1962 en de impact ervan was dusdanig dat reeds vier jaar later een verfilmde versie verscheen. Regisseur Mike Nichols had een theaterachtergrond maar een aanleg om ook op de filmset uit te blinken. Hij doet dat met veel respect voor de acteurs zonder er verfilmd toneel van te maken. En de acteurs dat zijn Burton & Taylor, society-koppel bij uitstek en beide toppers in hun vak. Het met veel, heel veel alcohol doordrenkte verhaal geeft hen beide de mogelijkheid te schitteren en mondt uiteindelijk uit in een breakdown waarachter je in plaats van de eind-titelkaart eerder een pay-off van SIRE verwacht: Drank maakt meer kapot dan je lief is. Proost!

Het grove taalgebruik en de gewaagde inhoud zorgden destijds voor ophef. De personages vloeken, schelden en praten door elkaar heen. Ze maken intellectuele grapjes. George beweert dat z’n jeugd tijdens de Punische oorlogen plaatsvond. Die titel is de dronkenmansversie van Who’s Afraid of the Big Bad Wolf? uit Three Little Pigs (1933). Omdat ze echter geen toestemming kregen van Disney, zingen ze het op de melodie van Five Little Ducks. Het citaat "What a dump!" komt uit Beyond the Forest (1949). Er is eenheid van tijd, plaats en handeling. Het duurt slechts één nacht, maar we komen veel te weten over het verleden van de personages. George wordt door zichzelf en door z’n vrouw als een mislukkeling gezien, omdat hij “slechts” gastprofessor is aan een kleine universiteit. De twee koppels lijken deels op elkaar. Ze bestaan allebei uit een professor en een huisvrouw, en ze drinken te veel. Tegelijk zijn ze elkaars tegendeel. Martha kan geen kinderen krijgen, dus heeft ze zichzelf een ingebeelde zoon geschonken. Honey kan wel kinderen krijgen, maar heeft abortus gepleegd. Haar echtgenoot Nick heeft ze wijsgemaakt dat het een hysterische zwangerschap was. Voor beide koppels komt het erop aan zich niet langer aan leugens vast te klampen, maar de waarheid onder ogen te zien. Richard Burton speelt zeer natuurlijk, alsof hij de tekst ter plaatse uit z’n mouw schudt. Liz Taylor heeft een verwilderde haardos en kwam vijftien kilo aan om ouder te lijken. In het toneelstuk is Martha tweeënvijftig, George zesenveertig en hun ingebeelde zoon bijna eenentwintig. Ze blijven vrij dicht bij de tekst van Edward Albee, maar ook visueel zit er voldoende variatie in.