Die Abenteuer des Prinzen Achmed (1926)

Meesterlijke techniek : de scènes in de harem, bij het bosmeer en tussen de bergen komen – nee, springen allemaal tot leven door het gebruik van pasteltinten van verschillende intensiteit om diepte te suggereren. Wonderbaarlijk hoe je door een enkel gaatje in een zwart hoofd al een oog "ziet" en zo het hele gezicht uitdrukking krijgt. Hoogtepunt is het gevecht tussen tovenaar en heks in al hun verschijningsvormen, maar ook de afdaling van Aladdin is magnifiek. Prachtig hoe een tweetal dimensies er opeens drie lijken te worden.

Erg knap hoe Lotte Reiniger met het silhouettenspel in 'Die Abenteuer des Prinzen Achmed' (1926) een Oriëntaals epos wist te creëren als een moderne blockbuster. Met kleine touches loste ze de beperking van tweedimensionale animatie op door diepte- en hoogteverschillen te suggereren met reliëfachtergronden, vlekkenpatronen en kleurenfilters. Voor de personages heeft ze een soort wajangpoppen die in hun ontwerp overbekende archetypes tot leven roepen. De koene heldenprins Ahmed met rechte lijnen en een statig postuur tegenover de Afrikaanse tovenaar met pokdalig grijnsgezicht en zwierige ledematen. Het duurde niet lang voordat de gekunsteldheid ervan bij mij plaatsmaakte voor verwondering over die paleizen, harems, souks en een schaduwwereld vol mythische wezens. Opbouwend naar een opzwepende climax waar een heks en een tovenaar vuurballen naar elkaar werpen en transformeren in verschillende diervormen. Kanttekening: 'Die Abenteuer des Prinzen Achmed' (1926) was een oriëntalistische fantasieprojectie van een witte Duitse, die met haar karikaturen geen recht deed aan heden en verleden van haar tijdsgenoten uit het Midden-Oosten. Vanuit een wereldbeeld - zonder kleurschakeringen of dimensies - zoals de platte poppen waarmee ze deze aantrekkelijke droomwereld vormgaf.

Kunstige animatie. Monnikenwerk van regisseur Lotte Reiniger die hier liefst 3 jaar aan gewerkt heeft om 24 frames per seconde te realiseren, met een resultaat dat doet denken aan het Oosterse schaduwspel, zoals hier op het forum aangehaald. Qua afwerking komen de schaduwfiguurtjes erg gedetailleerd over, met passende Arabische motiefjes. Deze film is prima vermaak voor jong en oud al moet je wel openstaan voor een animatietechniek die niet meer gangbaar is (voor zover ik weet). De score origineel gecomponeerd door Wolfgang Zeller is op zichzelf top en past de film als een handschoen. Het scenario, ook al van de hand van Reiniger, is geïnspireerd op Duizend-en-één-nacht, oeroude verhalen afkomstig uit Arabische landen. Het is prachtig hoe Lotte Reiniger vanuit haar westerse avant garde achtergrond die basis naar eigen hand heeft kunnen zetten om dit creatieve meesterwerkje te realiseren. Heel fijn om deze klassieker gezien te hebben.