Ladri di Biciclette (1948)

Schoolvoorbeeld van Italiaans neorealisme. De schrijnende armoede en de ontroerende relatie tussen vader en zoon werken overdonderend. Maatschappelijke kritiek en onrechtvaardigheid tov de arbeidersklasse zijn doorheen gans deze film, grijs en grauw, aanwezig. Een erg emotioneel slot sluit dit topwerk af.

De film enige dagen geleden in de herkijk gegooid. Lang geleden dat ik hem had gezien, door velen hogelijk gewaardeerd en die volgens mij ook een klassiekerstatus geniet. Nu met een volle punt opgewaardeerd. Met veel memorabele momenten. En volgens mij, als wel meer bij de Sica, met maatschappijkritische elementen. De vader lijkt soms zozeer in beslag genomen in het vinden van de dief van zijn fiets, dat hij af en toe zijn zoontje, aldoor in zijn kielzog, lijkt te zijn vergeten. Die in een scene, achter zijn rug, bijna door twee auto's wordt aangereden, en ook de val in een waterplas op de weg lijkt hem volkomen te zijn ontgaan. Het joch wordt ook af en toe bijna foeterend in de zoektocht meegenomen, om dan opeens weer als liefhebbende vader op te treden. Ben je moe? Ga even zitten. Gevolgd door het etentje, een van die memorabele buitengewoon aandoenlijke scenes. Beide rollen van de vader en het zoontje ook uitstekend gespeeld, en de verhouding tussen de twee is verder ook duidelijk warm. Het jongetje kijkt af en toe ook letterlijk met respect op naar zijn vader, en is ook volgzaam en gehoorzaam. Met uiterst fraaie beelden vooral wanneer het begint te plensregenen. Met op den duur bijna treiterig voor de vader wel heel veel fietsers in beeld, die bij zijn wanhopige gedrevenheid allengs ook alsmaar driftiger wordt. Een enkele gestolen fiets als onderwerp voor de hele film, waarbij de fiets welhaast van levensbelang. Een wrang uitgangspunt, die voortreffelijk wordt uitgewerkt. Maar enige humor ontbreekt ook niet. De mopperende moeder bv. van de zoon als vermeende dief wanneer diens kamer wordt doorzocht. Naast de Engelse filmtitel The Bicycle Thief ook nog het alternatief de meervoudsvorm. En die blijkt gelet op het einde van de film meer dan begrijpelijk.

Hoe verschillend perceptie toch kan zijn... Na de recensie van Fisico gelezen te hebben (met alle respect) haalde ik een opmerking die een andere mede MM gebruiker - de Grunt - jaren geleden hier plaatste nog eens uit de mottenballen (de grunt schreef:) Ik zou persoonlijk geen andere film kunnen bedenken waar ik meer met de hoofdpersoon meeleefde dan met Antonio Ricci in Ladri di biciclette. Zijn morele dilemma's vond ik hartverscheurend. Daar kan ik mij helemaal in vinden, en beter kan ik het ook niet verwoorden. Ik heb mijzelf de vraag wel eens gesteld welke van de vele duizenden films uit mijn DVD/Blu-ray collectie ik absoluut zou willen bewaren als ik er maar één enkele mocht overhouden. (hetgeen hopelijk niet zal gebeuren) Daar hoefde ik niet lang over na te denken: "Ladri di Biciclette" dus.