Urchin (2025)

Prima film, die ondanks het rauwe leven van de hoofdpersoon op momenten toch best luchtig en geestig is. Andere momenten gaan van ongemakkelijk tot diep treurig. Het heen en weer schieten tussen realisme en surrealisme werkte wel goed voor mij. Naast een teder portret van een jongen die maar niet in de samenleving past, is de film vooral een aanklacht tegen die samenleving, of in ieder geval tegen het systeem. Er zijn genoeg welwillende mensen en goedbedoelde initiatiefjes, maar het is allemaal niet genoeg en daarmee is iedereen uiteindelijk alleen maar verder van huis.

De film toont een dakloze verslaafde jongeman die na een gevangenisstraf voor een beroving alle hulp van instanties en aardige burgers krijgt om zijn leven op orde te krijgen maar die toch weer afglijdt naar het dakloze, verslaafde bestaan op straat. Ik weet niet of het de bedoeling is dat je sympathie voor hem voelt: ik had dat in ieder geval niet zo want hij is een typische ‘urchin’ welk Engels woord egel betekende maar sinds de 19de eeuw vooral straatkind met een connotatie van irritatie (Dickens werd beroemd met zijn verhalen over ‘urchins’) zoals onze verslaafde dakloze op straat mensen aanklampt voor wat geld waarbij die mensen dat natuurlijk meestal vervelend vinden en hem zoveel mogelijk proberen te negeren (en juist degene die dat niet doet berooft hij). Dat leidt tot de kern van zijn leven: hij wil er graag bij horen maar dat lukt niet omdat hij eigenlijk alleen maar vervelend is. Er zit ook wat surealistische mystiek in de film die me op de gedachte bracht dat zoals mensen vroeger misschien te veel op God vertrouwen – de film opent veelzeggend met dat hij geïrriteerd wakker wordt op straat door de stem van een straatprediker die hij niet wil horen – onze generatie en in ieder geval deze jongeman te veel vertrouwt op de instanties en hun omgeving om voor hen te zorgen als een bijproduct van onze verzorgingsstaat. Ik zag dan ook vooral een man die maar niet volwassen wil worden en waarschijnlijk zijn leven lang kind blijft (en zijn zelftherapie van Oosterse meditaties om meer zelfvertrouwen te krijgen helpt weinig tegen die aangeleerde hulpeloosheid). Wat de film aldus aanstipt is misschien interessant maar de film zelf is helaas ook alleen maar vervelend want er gebeurt eigenlijk nooit iets interessants in de film.

Na vijf jaar op straat te hebben geleefd, wordt Mike [Frank Dillane] veroordeeld tot 8 maanden cel na een brute straatroof. Hij kickt af en vindt werk als kok in een eenvoudig restaurant, maar heeft moeite met de dagelijkse routine en het zich houden aan afspraken. Dillane speelt de sterren van de hemel aan de hand van Dickinsons rauwe, levensechte scenario, dat meer onderhevig is aan de grillen van het leven dan aan conventies. Zware kost, maar zeker de moeite waard.