Ayka (2018)

Russische films, veelal somber, triest en realistisch maar soms ook nog erg rauw er bovenop, zoals deze "Ayka" : het verhaal van een jonge vrouw in Moskou, op de vlucht uit angst om opgepakt te worden als illegale door de politie of door... - en dat zal later blijken en het intrieste van haar wedervaren nog sterk verhogen - en uit angst om met een kind nog dieper in de armoeput te geraken. Schreinend beeld van gewetenloze menselijke uitbuiting met een pak cynisme er bovenop of wat dacht je van de krotverhuurder die spreekt van "Hotel Zonneschijn", of wanneer de wanhopige Ayka solliceert voor werk ze gevraagd wordt "Kom je voor "Hoe word je rijk ?"" of het idee dat je krijgt als je ziet dat dierenverzorging de volle aandacht krijgt, terwijl men onverschillig en hard aan menselijk leed voorbijgaat. Film laat een diepe indruk na. Het overvloedig gebruik van de handcamera - wat mij eigenlijk niet altijd zint - verhoogt hier wel het chaotische, uitzichtloze van de geschetste toestanden in de Russische hoofdstad. Ayka, schitterend vertolkt en terecht gelauwerd door Samal Yeslyamova, heeft een doel, een project, wil werken en is moedig maar krijgt geen kans. Verwonder en ook erger mij een beetje voor de zeer matige belangstelling voor zo'n film van dergelijk goed niveau.

Rauwe reportage over een jonge vrouw, die illegaal in een winters Moskou verblijft aan de onderkant van de samenleving en na de bevalling haar baby bij gebrek aan bestaansmiddelen min of meer noodgedwongen achterlaat in het ziekenhuis. Een schokkende film over armoede, uitbuiting en het dagelijks gevecht om te overleven. Een indrukwekkende tour-de-force van Samal Yeslyamova in de titelrol.

Meer dan een half jaar geleden al eens opgenomen op Canvas vanwege de behoorlijke beoordelingen. Gisteren dan toch maar eens geprobeerd maar helemaal meevallen deed het niet. Het verhaal rond Ayka mag bekend zijn, kind in de steek gelaten, geen geld, geen werk, schamel onderdak en een stel woekeraars achter de broek aan, en dat temidden van het dystopische Moskou. Het is vooral de barre tocht die we te zien krijgen vechtend met de elementen in een soort van fight to survive of eat or be eaten. Want men doet er alles aan om een baantje van een ander in te pikken in een wereld waar je al niet eens een normale reactie lijkt te krijgen als je de richting vraagt. Toch zijn er temidden van de besneeuwde en duistere straten kleine momentjes van compassie en hulp ook al zijn ze schaars in deze drukke en overbevolkte agglomeratie. Maar heel soepel glijd Ayka er niet in wat wellicht ook de bedoeling is van de regisseur. Hoe soepel kan een dergelijke martelgang zijn...? Waar uiteraard, maar Ayka voelt wel heel stroef aan bij tijd en wijlen, en traag met tergend lange shots en opnames die ten doel hebben om drukte, eindeloosheid en stress te tonen maar toch regelmatig dat doel voorbij lijken te schieten. Daarom pakt dit rauwe beeld van de onderkant van de bevolking mij niet zoals ik dat zou willen en voel ik pas een beetje medeleven en de echte uitzichtloosheid wanneer de woekeraars aan de deur staan. Ayka vind ik dan ook best wel een moeilijk te beoordelen film die mij niet aangrijpt zoals ik dat zou willen, wel eens wat valse noten produceert maar waar toch wel een bepaald vakmanschap afstraalt en wellicht ook gewaagdheid. Daarom toch een 3,5 mede vanwege het beeld dat geprobeerd wordt neer te zetten.