Manchester by the Sea (2016)

'Manchester by the Sea' (2016) weet de twee grootste Hollywood-clichés - ongeschikt familielid krijgt een kind onder zijn/haar bewind; een getraumatiseerd iemand keert terug naar een dorpsgemeenschap - een frisse invulling te geven. Het narratief waarbij de familietrauma's als in een mysterie-verhaal naar voren komen in de subtiele flashbacks. De scènes waarin de kleine irritaties en onderhuidse spanningen het symptoom blijken van de verstoorde familierelaties, terwijl de hartverscheurende momenten snoeihard binnenkomen als de personages door psychisch leed hun decorum verliezen en daarbij hun emoties de vrije loop laten. En toch is het ook een hele grappige film in hoe het herkenbare zaken in beeld brengt als van die typische mannenmaniertjes en die pijnlijk ongemakkelijke sociale situaties. Misschien niet een film die de originaliteitsprijs verdient omdat het iets wezenlijk nieuws doet met de aangesneden thema's (rouwverwerking, een disfunctionele familiedynamiek, trauma), maar door de steengoede uitwerking weet het precies op de juiste manieren te raken.

In Manchester by the Sea neemt regisseur Kenneth Lonergan een opzet die op een heel clichématige en melodramatische manier uitgevoerd zou kunnen worden. Hoe vaak hebben we niet gezien hoe een outsider terugkeert naar de plek waar hij vandaan komt en een groot verlies moet verwerken. Lee wordt echter nergens overdreven emotioneel en de personages gaan zich ook niet ineens als heiligen gedragen. Sterker nog, eigenlijk zijn Lee en Patrick best wel eikels. De zoekt ruzie in bars en de ander heeft doodleuk twee vriendinnetjes. Toch leef je wel degelijk met hen mee, wat mede te danken is aan het sterke acteerwerk. Ben doorgaans niet zo'n fan van Casey Affleck maar hier en in The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford vond ik hem wel sterk. Je kunt je voorstellen hoe verbaast ik was om Matthew Broderick tegen te komen in een film als deze, maar hij was toch wel sterk gecast in de rol van Christelijke huisvader. De cinematografie van de film was misschien niet heel erg indrukwekkend, maar omdat deze niet heel erg aanwezig was, leidde het ook geen aandacht af van het acteerwerk. Vond het ook geslaagd hoe er klassieke muziek in de film verwerkt zit. Al met al een onverwacht sterke film, omdat het een erg meeslepend drama was.

Dicht tegen de volle vijf sterren aan. Wat een geweldige film is dit zeg. Laat ik vooraf alvast wel waarschuwen dat je wel in de stemming moet zijn om een film als deze te kunnen waarderen/verdragen. Het is namelijk een gitzwart drama wat je bij de strot grijpt en voorlopig niet meer los laat. Gelukkig is er wel iets ruimte voor wat humor zodat je niet compleet depressief bent bij de aftiteling. Goede keuze van Lonergan om ook af en toe een glimlach op het gezicht van de kijker te toveren. Maar het grootste gedeelte van de film is doorspekt van verdriet, drama en narigheid. Het verhaal wordt niet chronologisch verteld, zodat je aan het begin van de film goed moet nadenken of de scène zich nou in het verleden of heden afspeelt. Na zo'n veertig minuten wordt alles duidelijk wanneer zich een groot drama afspeelt. Immens sterke en dramatische scène wat je als kijker een poos achtervolgt. Dan pas wordt ook alles duidelijk, ook waarom het personage Lee, de hoofdpersoon in de film, zich zo gedraagt. Weergaloze vertolking van Casey Affleck, uiteraard volledig terecht dat hij de Oscar gekregen heeft. De scène met Michelle Williams, de zogeheten kinderwagenscène, is de beste scène die ik in tijden heb gezien wat acteerwerk betreft. Een regelrechte masterclass acteren. Het einde past precies in de stijl van de film. Een film die je niet snel meer vergeet en bijna de volle score krijgt. Misschien na herziening, voor nu 4.5*.