Gunda (2020)

Een film die past in de hernieuwde ecologische bewustwording: we zijn de dieren en de natuur gaan zien als dingen waar wij op afstand van staan maar iedereen met een scherpe blik of gevoelige natuur weet dat wij verbonden zijn met de natuur en dat alles wat leeft – zoals het spinnetje in je huis of het vogeltje in het gras – fascinerend is om naar te kijken. In deze film kijken we simpelweg naar boerderijdieren – varkens, kippen en koeien – die wij meestal slechts kennen als dood vlees op ons bord maar die daarvoor een compleet levend wezen blijken: in natuurfilms zijn we gewend om te zien hoe een leeuw een antilope grijpt en verscheurt, maar ook het dagelijks leven van een big op de boerderij zit – net als ons leven – vol drama, levenslust, strijd, geweld en schoonheid en hun acties en emoties vertellen zelf al het verhaal. De mens is als de koning van de natuur slechts de wreedste van alle dieren (waarbij de slachtingen van de dieren overigens niet worden getoond om de kijker te sparen maar het desolate zoeken van de zeug naar haar kids is evengoed hartverscheurend). De film biedt aldus niets nieuws en een bezoek aan een boerderij kan waarschijnlijk hetzelfde effect geven, zodat de film wellicht vooral bedoeld is voor stadsmensen die zijn vervreemd van de natuur en niet weten waar hun voedsel vandaan komt, maar het is goed dat er bewustwording wordt gegeven en zoals gezegd is het kijken naar leven altijd fascinerend. Ik weet alleen niet waarom de film in zwart-wit is geschoten: met kleuren zou het misschien nog wat mooier en krachtiger zijn geweest.

Een varken en haar biggetjes, een paar koeien en een kip met één poot. Dat is het wel zo'n beetje in deze in prachtig zwartwit geschoten documentaire, zonder voice-over en zonder muziek. Maar wel met eindeloos lange takes die lijken te strekken tot in het oneindige. Een aparte kijkervaring derhalve. Bepaalde shots zijn werkelijk prachtig en het einde is oprecht aangrijpend, maar afgezien daarvan is het doorbijten.

Heb gebiologeerd zitten kijken naar Gunda. Saai, dat herken ik helemaal niet. Het is zoals [user=62119]Ik Doe Moeilijk[/user] al zegt: door de rust en de nabijheid wordt je gedwongen het dierlijke leven op een andere manier waar te nemen en te ervaren dan dat je gewoon bent. Opvallend hoeveel van het gedrag herkenbaar is, hoe makkelijk je snapt wat er omgaat in het hoofd van koe, kip en varken, zonder dat de film nu echt manipulatief is daarin. Prachtig hoe zo'n poot van een kip beweegt, die tik tegen het hek onmiddellijk, de nieuwsgierigheid, hoe die koe zich laat strelen door het lange gras en als in een roes staat te genieten van alle kleuren, geuren en smaken. Gunda bestaat uit een stuk of vijf tot zeven lange sequenties. Ik merkte wel dat ik het per sequentie telkens net wat te lang vond. Net te lang die kippen, dat voeden van de biggen of het beeld van de koeien. Maar als film is Gunda niet te lang en de eindsequentie is indrukwekkend. Naast de fraaie beeldvoering is er een hoofdrol trouwens voor het geluid. Je zit middenin het natuurlijke leven. Erg goed.