Kûki Ningyô (2009)

Ze zeggen dat mensen met koude handen een warm hart hebben. Wat een prachtige poëtische film zeg... Ben er nog stil van. Onderwerpen als eenzaamheid, de dood, naïviteit en verlies worden hemels met elkaar verbonden. Nozomi mag dan van binnen bestaan uit lucht, ze is voor mij één van de best bedachte filmpersonages die ik ooit gezien heb. Ontzettend goed gespeeld door Bae Doona. Maar niet alles draait om Bae. Op een hele subtiele manier verwerkt de regisseur andere tragische verhalen in de film. Meestal is het gissen aangezien de betreffende personen maar weinig screen-time hebben. Ik doel hier op het kleine meisje dat uiteindelijk haar pop bij Nozomi neerlegt. Maar ook de oude man die zich net zo leeg voelt van binnen als Nozomi. Of het meisje dat opgesloten in huis zichzelf volvreet. Allemaal verhalen over eenzaamheid die prachtig aansluiten op Nozomi's verhaal. En dan die muziek... Ik ben al heel wat jaartjes verkocht aan de muziek van World's End Girlfriend, en ik kan zeggen dat hij weet hoe een film muzikale ondersteuning hoort te krijgen. Werkelijk fenomenaal! De muziek kwam telkens perfect invallen, zonder al te dramatisch te worden. De vrijscene met het opblazen was voor mij het allermooiste in de film. Ook erg aandoenlijk dat ze daarna hetzelfde bij de ander (Junichi) wilt doen maar hem open snijdt waarna hij dood bloed. Vervolgens zet ze hem ingepakt en wel bij het grofvuil, ze weet tenslotte niet beter. Als je zoiets moois kan verzinnen met een opblaaspop ben je als regisseur echt een genie. Mijn favoriete sprookjesverhaal. *5,0

Mijn tweede Koreeda na Wandâfuru Raifu. Daar had ik jaren geleden een beetje moeite mee vanwege audiovisuele soberheid, maar bij de herziening viel alsnog het kwartje. Met als gevolg een veel groter animo om meer werk van Koreeda te zien. Deze film is anders, maar toch hetzelfde. Anders in audiovisueel opzicht, want het is echt prachtig geschoten, en de soundtrack mag er ook wezen: subtiel en sereen. Enkel op twee momenten zag het er wat fake uit: de vruchtpluizen van de bloem op het einde, en de luchtbellen als ze in het water ligt. Echter, het shot van haar in het water is misschien wel visueel het mooiste van de hele film. De film is hetzelfde wat betreft de gevoelige snaar die Koreeda weet te raken. Ook hier aandacht voor de kleine dingen die het leven mooi maken, met name in het eerste uur. Maar ook hoe moeilijk het is om je plek in de wereld en tussen de mensen te vinden, het samengaan van de pijn en de schoonheid van het leven als bewust persoon. En ook voor mij is de oude man het absolute hoogtepunt, net als bij Wandâfuru Raifu trouwens. Er zijn heel wat films met daarin een pop die tot leven komt als hoofdthema. Ik herinner me een film waarin iemand op een etalagepop verliefd wordt. Het is eigenlijk al een oud thema en komt bij de oude Grieken al voor in de mythe van Pygmalion en Galatea. Maar ik heb toch het gevoel dat deze film anders is, de pop in deze film dient meer een spiegel. Het wordt ook al gezegd in de film: het verschil tussen een pop en een mens is dat de laatste uiteindlijk brandbaar afval is. De manier waarop dit wordt geïllustreerd in de film is tegelijkertijd gruwelijk en heel erg poëtisch. En die poëzie maakt het toch zo mooi. Ik had uiteindelijk een beetje moeite met de speelduur. Dat had ik ook de eerste keer bij Wandâfuru Raifu. Het zou me niet verbazen als ook hier een herziening meer zal opleveren, maar de begininzet is al wel hoger dan destijds bij Wandâfuru Raifu: 4*.

M-o-o-i. Sprookjesachtig, in woord en beeld erg scherp getekend. Soms wat gewild poëtisch, zo lijkt het; maar mocht ik in eerste instantie mijn reserves gehad hebben bij die zondagspoëzie: naarmate de film vordert, weet Koreeda mij zodanig in te pakken dat die reserves geheel verdwijnen. Misschien ook omdat de directheid, de transparantie van de mono- en dialogen volkomen correspondeert met die van de opeenvolgende scènes, én volkomen in lijn is met de naïeve logica van Nozomi, in deze glasheldere parabel die gaandeweg steeds sterker wordt. Gebaseerd, zo las ik, op een manga, getiteld The Pneumatic Figure of a Girl. Dat klinkt wat dubbelzinniger, en eigenlijk een stuk beter, dan Air Doll. Natuurlijk komt in deze film een opblaaspop tot leven, en daaraan kun je best een paar leuke poëtische en filosofische lijntjes knopen; maar Kûki Ningyô krijgt haar scherpe rand, haar schrijnende diepte, door tegelijkertijd zicht te bieden op het tegenovergestelde, de omkering van dat gegeven. Het is eigenlijk merkwaardig dat hier zo weinig gerefereerd wordt aan dat facet, dat er verder toch zo overduidelijk wordt ingepeperd - soms geestig, vaak genadeloos ontluisterend, maar toch ook op een bepaalde manier mild-poëtisch en begrijpend: de vrouw als lustobject en gebruiksartikel voor al of niet eenzame mannen. Er is in Japan nota bene een complete industrie waarin vrouwen zich laten betalen om verkleed als serveerster of schoolmeisje, of hoe men ook maar wil, voor mannen te paraderen; elders in de wereld ziet dat fetisjisme er misschien anders uit, maar komt het in wezen op hetzelfde neer. Maar deze film is toch nadrukkelijk ook soulfood for lonely hearts, een ode aan de waarde van het leven, en heeft daarmee ook iets troostends. Ik voor mij wil in ieder geval wel kwijt dat Koreeda – na Maboroshi no Hikari – er opnieuw in slaagt mij diep te ontroeren.