Layla M. (2016)

Layla M. zal verdeelde reacties oproepen, en doet dat as we speak ook al. Ik vond het interessant te zien dat twee bevriende recensenten spraken van nuance, terwijl die mij inziens nu juist ver te zoeken was... Persoonlijk vond ik de film namelijk nogal ongenuanceerd. In anderhalf uur poogt Mijke de Jong een beeld geven van radicalisering. Dat is gewaagd, want ik loop al jaren met het idee (en ik ben niet de enige) dat radicalisering als proces zoveel complexer ligt dan het in veel nieuwsbronnen wordt gerepresenteerd. Ook de Jong komt niet om een aantal ‘standaardvariabelen’ heen: de geagiteerde tiener, het juiste milieu (incl. al geradicaliseerde vriend en latere echtgenoot) en een conflict met gematigde ouders. Dat wringt, want zo breng je radicalisering terug tot een patroon, waarvan ik me afvraag of dat überhaupt wel bestaat. Vooral met het einde had ik moeite: waarom spijt weergeven, waarom de camera zo dicht op de tranen? Het contrast met de 'vroegere' Layla was mij te groot. Je genereert impliciet het beeld dat dit ’soort’ meisjes op den duur altijd wel inziet dat het zich heeft laten meeslepen-en uiteindelijk gewoon naar huis wil. Als film daarbuiten vond ik Layla M. nergens interessant. Het veelgeprezen acteerwerk van Nora El Koussour, ik zie het niet, om over de jongen die Abdel vertolkt nog maar te zwijgen. Nu dient gezegd te worden dat het mijns inziens vooral het script was dat tekort kwam. Als vanzelfsprekend heeft ook dat haar uitwerking op het acteerwerk. Wat Layla ook zei of deed, ik geloofde haar niet. Het beeld drong zich telkens weer op dat een meisje zich best kan laten meeslepen door fundamentalistische ideeën, maar niet op deze wijze. Het gaat te gemakkelijk, de context is té perfect en de karakterschets van Layla mist de hoognodige nuance. 1*

Interessante film. Normaal zie je films waarin de ouders fanatiek zijn en de kinderen hieraan proberen te ontsnappen, hier is het juist de dochter die fanatiek is. Ik had verder ook wel wat andere verwachtingen van hoe de film zou verlopen, namelijk dat de hoofdpersone zelf ook radicaal zoals haar echtgenoot zou worden, maar ze blijkt uiteindelijk grenzen te hebben. Verder lijkt ze me wat naïef. Ze lijkt geschokt als ze (naar ik aanneem, want wij krijgen de beelden niet te zien) een onthoofdingsvideo te zien krijgt. Ze keert zich af van de Nederlandse samenleving, maar lijkt niet echt te weten wat ze wel wilt. Of ze heeft er in ieder geval weinig over nagedacht en zeker niet besproken met haar echtgenoot Maar goed, jonge mensen zijn vaak naïef en daar gaat in zekere zin deze film over, maar als gevolg is de hoofdpersone vooral iemand die zich laat meevoeren, met name in de tweede helft van de film, waardoor het plot ook voor de kijker wat lijkt te slepen. Tel daarbij op het oerlelijke en amateuristische camerawerk (lensflares kunnen mooi zijn, maar hier overdekken ze de acteurs soms op een ongeplande wijze en dat ziet er erg onkundig uit) en ik kom uit op een magere 2*.

Layla [Nora El Koussour] vindt in haar dagelijkse leven voldoende redenen om zich als moslima te verzetten tegen discriminatie en uitsluiting. Haar vader [Mohamed Azaay] weigert met zijn dochter een serieus gesprek aan te gaan over haar gevoelens en haar standpunten en wanneer ze ook niet kan rekenen op begrip van haar broertje Younes [Bilal Wahib] zoekt en vindt ze steun bij een actiegroep waardoor ze in contact komt met Abdel [Ilias Addab]. Die belooft haar gouden bergen als ze met hemt trouwt maar Layla leert op harde wijze dat de werkelijkheid heel anders in elkaar zit. Mijke de Jong schreef het scenario met Jan Eilander, maar weet toch een geloofwaardig beeld neer te zetten van een Islamitische familie waarin oude waarden en tradities botsen met die van de maatschappij waarin de Amsterdamse Layla is opgegroeid. Layla’s geleidelijke ontwikkeling van zelfbewuste jonge vrouw tot radicale actievoerder is overtuigend, mede dankzij het voortreffelijke spel van de debuterende El Koussour. Enig minpunt: het open einde.