Aku wa Sonzai Shinai (2023)

De film is erg saai en tergt de kijker bijna door aldoor minutenlang onafgebroken te tonen hoe bv. hout wordt gehakt of door een heel gesprek op een voorlichtingsbijeenkomst te tonen. Dat zal ook bewust zijn gedaan om de kijker de ‘rust’ te laten beleven die het leven in of met de natuur geeft in tegenstelling tot het gejaagde stadsleven, maar meditatief is dat saaie ook niet. Die rust is overigens bedrieglijk want de film gaat erover dat de mens en de natuur met elkaar in conflict zijn: we verstoren onvermijdelijk de natuur een beetje met onze komst maar we zijn doorgeschoten – er is geen evenwicht meer – waardoor de natuur zich tegen ons keert (uiteraard een actueel thema met de milieuverontreiniging en de klimaatverandering): het hert dat normaliter de mens vermijdt maar aanvalt wanneer hij door de mens aangeschoten is staat daarvoor symbool. En dat water bergafwaarts stroomt staat ongetwijfeld voor slechte beslissingen van hogerhand die daarmee ellende veroorzaken voor de mensen (zoals verontreinigd drinkwater). Het einde is wat mysterieus maar ik denk dat hij de man uit de stad tegenhoudt omdat die opnieuw wil ingrijpen in de natuur (de projectleiders hebben wel sympathie voor de mensen in het dorp – ook zij ervaren hoe fijn is het om in de natuur te leven – maar blijven stads), ook al leidt dat tot de dood van zijn dochter (wellicht dat daarmee ook iets van het evenwicht wordt hersteld). Helaas kon de film mij echter niet boeien vanwege z’n langzame tempo en gebrek aan interessante scenes of dialogen.

Afgaand op de vele lovende recensies is er een markt voor films die bestaan uit eindeloze shots waarin werkelijk niets interessants gebeurt. Verdedigers noemen het ‘poëtisch’ of ‘meditatief’, ik noem het slaapverwekkend en doodsaai. Begint met een lang trackingshot van bomen, bevat een lange sequentie waarin de plaatselijke klusjesman Takumi [Hitoshi Omika] met een vriend [Ryô Nishikawa] bronwater in jerrycans stopt en ze naar een auto brengen die een paar honderd meter verder op staat. Ook kun je genieten van een lange boswandeling die sterk doet denken aan een ongemonteerde versie van ‘Vroege Vogels’ of een of ander natuurprogramma uit de jaren 80. Het flinterdunne verhaal betreft de vrees voor vervuiling van het water door de komst van een bedrijf uit Tokio dat het gebied wil exploiteren voor ‘glamping’. Mooie plaatjes helpen je vast aan een goede nachtrust.

Ja, de film is traag en op momenten ook iets te traag maar veelal vind ik het tempo wel erg prettig. Heerlijke onthaastingstherapie haast. Mooi beelden van de natuur ook die enorm echt aanvoelen, alsof je er zelf bij bent. Sterk geschoten, prettig zacht kleurgebruik (veel kleur is verdwenen door de winter en de sneeuw en vooral wit en lichtbruin bijven over) en ondersteund door bijzondere muziek. Het acteerwerk is prima en mooi ingetogen. Vooral halverwege zitten enkele geweldige scènes die enorm herkenbaar en realistisch zijn en die lang duren maar waar de lengte van meerwaarde is: die dorpsbijeenkomst, die vergadering en die twee collega's in de auot die over van alles en nog wat praten (onder meer hun dates). Het einde is wat vaag, maar vooral omdat de sfeer en toon helemaal veranderen vind ik dit stuk niet echt passen en inhoudelijk is dit ook het minst boeiende deel. Dat stuk doet afbreuk aan de rest. 3,5*.