Animalia (2023)

't Was lastig om te bepalen wat ik nou van de film vond, aanvankelijk. Mooi geschoten, ja. Prachtige muziek ook, die wisten me wel mee te krijgen. Het geheel kabbelde een beetje voort, totdat ik begon te ontdekken wat de regisseuse hier nou eigenlijk mee wilde vertellen. Mijn ontzag groeide. Althans, ik denk te weten wat de gedachten achter Animalia zijn. Ik kan me natuurlijk zwaar vergissen, aangezien elders werd geopperd dat het verhaal 'multi-interpretabel' is. Maar volgens mij gaat het letterlijk om de noodzaak om het onbekende te accepteren en dat vind ik erg mooi verteld. Oordeel vooral zelf. En/of lees mijn volledige recensie.

In de film gebeuren mysterieuze dingen in de wereld, het leger wordt ingezet maar de regering wil niet zeggen wat er aan de hand is. Dat mysterie geldt ook voor de kijker: je grijpt vast aan alles wat gebeurt en gezegd wordt om een idee te krijgen wat er aan de hand is, maar dat blijft op z’n minst lang onduidelijk. De film kiest bewust voor het Hollywood-cliché van een Invasion of the Body Snatchers (of zombiefilm) als vorm met dieren en mensen die niet meer zichzelf zijn (‘bezeten zijn’) waarbij vreemde wezens verantwoordelijk zijn voor de mysterieuze natuurverschijnselen. Maar uiteindelijk blijkt het een omgekeerde Invasion of the Body Snatchers: we leven op egoïstische wijze, waarvoor we ook het geloof misbruiken (we roepen God aan om ons te helpen als we in nood zijn zoals bij een uitheemse invasie de massa’s samendrommen in de moskeeën), terwijl we met alles en iedereen verbonden zijn (het goddelijke is als het water die vissen ook niet opmerken). Juist de aardige, behulpzame mensen zijn ‘bezeten’ door deze goddelijke kracht en bestaan echt; egoïstische mensen die niet naar de ander omkijken leven oppervlakkig (voor het geld), voelen zich aldoor bedreigd en leiden een schijnleven. Deze omkering laat ook een metaforische interpretatie toe waarbij reeds de gebeurtenis dat aliens ons bezoeken ons als mensheid kan verenigen: uiteindelijk is het een spirituele transformatie. Daarbij wordt het verhaal verteld als een boeiende roadtrip – de zwangere Itto komt er alleen voor te staan, is angstig maar ontmoet ook inspirerende mensen en beleeft mystieke ervaringen – met mooie beelden. Regisseuse Alaoui heeft met deze debuutfilm meteen een hoogstandje afgeleverd.

De hoogzwangere Itto [Oumaima Barid] is getrouwd met Amine [Mehdi Dehbi], die deel uitmaakt van een rijke en machtige Marokkaanse familie bij wie ze, vanwege haar eenvoudige afkomst, zich niet altijd op haar gemak voelt. Door een ingrijpend incident, dat zich gedurende film openbaart, komt Amine vast te zitten in een kamp in Kouribgha. Uit veiligheidsoverwegingen moet Itto op eigen houtje evacueren en zich bij haar echtgenoot voegen. Onderweg krijgt ze hulp van Fouad [Fouad Oughaou], een schaapherder die weinig ontzag heeft voor macht en rijkdom. Ouderwetse SF-thriller – in de goede zin des woords – gebruikt een intrigerend mysterie als kapstok voor kritiek op de hypocrisie van het klassensysteem en religie, alsmede van onze sterk vertroebelde band met onze natuurlijk omgeving – en de dieren in bijzonder. Plezierige film die in de epiloog jammer genoeg lijkt terug te krabbelen qua maatschappelijke en sociale kritiek.