Dara iz Jasenovca (2021)

In april 1941 maakten de Duitsers en de Italianen gebruik van de onvrede van Kroaten in Joegoslavië om Kroatië, Bosnië en Herzegovina en delen van Dalmatië over te dragen aan separatist Ante Pavelić. Een van de gevolgen was dat concentratiekamp Jasenovac gerund werd door Kroaten. Die maakten van de gelegenheid gebruik om naast Joden, Roma en Sinti ook de etnische Serven uit de weg te ruimen. Deze film volgt de Servische familie Ilic vanaf het moment dat ze zich te voet naar Jasenovac moeten begeven. Daar worden mannen gescheiden van hun vrouwen en kinderen. De tienjarige Dara [Biljana Cekic] krijgt steeds meer verantwoordelijkheden naarmate de moederfiguren om haar heen worden vermoord of “overgebracht” en toont hoe ze zich staande probeert houden, vooral om haar broertje Bude te beschermen. Regie en acteerwerk zijn uitstekend, ook al is het scenario vaak een mengelmoes van Schindler’s List en The Pianist. Het grootste manco is het overdadige gebruik van aanzwellende strijkers op de meest dramatische momenten. Dat is overbodig en een tikje banaal.

Ja, MisterPink, deze film vreet je op. Je wordt er of heel boos, of verdrietig van. Of gelaten. Eigenlijk kijk je hem alleen af omdat je wilt weten hoe het met het meisje Dara en haar kleine broertje afloopt. Naar het geweld en de wreedheden van de Ustasha's valt nauwelijks te kijken. Maar het is een film natuurlijk, geen documentaire. Een goed gemaakte film, over een belangrijk aspect van de geschiedenis. Of de film een propagandistisch doel heeft laat ik in het midden. Hij zal niet bijdragen aan de verzoening van Serviërs en Kroaten. De Serviërs zullen nog lang moeten wachten tot ze toegelaten worden tot de EU. Hoewel, Europa ziet me lede ogen de groeiende invloed van China in Servië. De Kroaten zijn nu het braafste jongetje van de klas. Ze hebben zelfs de euro ingevoerd. Maar vergeet niet, die Ustasha's worden door een deel van de bevolking nog altijd als helden vereerd.