Man Made (2019)

Er zijn drie dingen waar ik bij 'Man Made' (2019) een beetje moeite mee heb. Ten eerste de steeds terugkerende vorm van een ego-document waarin Sunny Bergman vanuit zichzelf vertrekt om sociale kwesties in de bredere zin te agenderen. Het blijft een zwak huwelijk tussen haar introspectieve zelfonderzoek en de wetenschappelijke bevindingen die ze onvoldoende onderbouwt of contextualiseert. Er gaat meer aandacht naar hoe het huishouden in huize Bergman is verdeeld dan naar welke theoretische basis ze als uitgangspunt neemt. Ten tweede ben ik geen enorme fan van dit soort 'consensus-feminisme' waarin wordt gesproken over mannenemancipatie. Feministisch activisme kan nu juist tegendraads en confronterend zijn omdat het de ervaringen van mannen níet als uitgangspunt neemt. Ten derde wordt die mannenemancipatie vooral vertaald naar therapeutische praatgroepjes (o.a. Jens van Tricht en Glenn Helberg, maar misschien zelfs bij Jordan Peterson) waar mannen dieper over hun gevoelens en emoties praten. Ik ben van mening dat de therapeutisering in onze maatschappij - los van deze gender issues - een gevaar met zich meedraagt omdat openheid en een bekentenissendrift de norm zijn. Er wordt te weinig gesproken over de consequenties als zelfreflectie steeds moet geschieden ten overstaan van een publiek en vanuit de spelregels van machtige instituties als de geestelijke gezondheidszorg.

Bergman houdt niet alleen de maatschappij maar ook haarzelf een spiegel voor in haar poging om te achterhalen hoe mannen staan tegenover hun eigen mannelijke identiteit en die van andere mannen. Ze filmt haar levenspartner, haar vader en haar buurman en laat onderzoeken of haar hersenen wezenlijk anders zijn dan die van een man. En dat is maar één van de wetenschappelijke experimenten waarvan ze resultaten vastlegt in deze onderhoudende, boeiende en vrij opzienbarende documentaire die niet alleen duidelijk maakt dat het nog altijd prevalerende stereotype beeld van mannelijkheid berust op een mythe en dat mannen worstelen met zelfacceptatie in een wereld die, zoals wetenschapper Ryan A. McKelley, mannen blijft beklemmen.

Hé, een docu van Sunny Bergman met een gemiddelde omder de 2* met negatief commentaar van de usual suspects. Dat is vast wat voor mij. Destijds gemist, dus hem alsnog gezien op NPO Plus. Bergman maakt haar docu's altijd erg persoonlijk, en ik vind dat juist wel leuk. Het gaat over dingen die haar bezig houden en volgens mij is daar niks mis mee. Ik lees hierboven in de commentaren dat er een ongemak werd gevoeld bij het lakken van nagels, dat dat 'opgelegd' zou zijn, en dat terwijl de hele docu laat zien hoe juist stereotiepe mannelijkheid opgelegd wordt, vanaf de geboorte al, waardoor mannen 4 x zo vaak zelfmoord plegen dan vrouwen. En dat gebeurt echt niet omdat ze als kind handen masseerden of omdat hun nagels werden gelakt. Ik weet hoe erg Sunny Bergman op deze site wordt gehaat en mensen vinden haar irritant. Ik waardeer daarentegen, ter compensatie, Bergman zeer als iemand die haar docu's maakt met passie, en dat zie je, ondanks dat het kwalitatief misschien niet het meest hoogstaande is wat er bestaat. Van mij 4 dikke sterren.