Opinions

Soms kun je nog beter een slechte film of tv-serie met een goed einde kijken dan een enerverende met een teleurstellend slot. Hoe langer je ergens naar kijkt, des te interessanter het wordt wat voor een afronding een verhaal krijgt en als iets eens in negatieve zin met een sisser afloopt, dreigt dat daarom zelfs een wat wrange nasmaak op te leveren. Bijna kun je dan geneigd zijn de weg ernaartoe te vergeten, maar als het onderweg zijn plezieriger is dan het bereiken van de bestemming, is het wel zo verstandig zo veel mogelijk in je op te nemen tijdens het tripje dat je aan het maken bent.

Gelukkig heb ik het onlangs niet nagelaten zo veel mogelijk plezier te halen uit elke genietbare minuut van Centennial, een miniserie uit het ontstaanstijdperk van dat concept. Tijdens het najaar van 1978 en de winter die liep tot begin 1979 werden de twaalf aflevering ervan uitgezonden, de eerste en laatste met een duur van tweeënhalf uur en de overige elk anderhalf. Een hoop tijd dus om door te brengen met de verschillende karakters die de revue passeren, al spelen ze geen van alle van begin tot eind een rol, gezien het verhaal zich voltrekt over een tijdspanne van zo'n anderhalve eeuw.

De serie was daarmee een prestigieus project, groots in opzet, net als het boek waarop de verfilming is gebaseerd. Kosten noch moeiten werden gespaard, dat blijkt onder andere uit het feit dat het rond de tijd van uitzending de duurste tv-serie ooit gemaakt was. Ervaren tv-makers en befaamde acteurs bundelden de krachten en hebben er iets episch van weten te maken dat op wat vlakken logischerwijs wel wat gedateerd is, maar ook hier en daar opvallend vooruitstrevend. Met name enkele verouderingsprotheses, die bij verschillende acteurs werden toegepast om het verloop van de jaren te helpen aanduiden, waren wat mij betreft zeer geslaagd.

Wat vooral van groot belang was, is dat de tijd werd genomen om de toon te zetten, waarbij dus niet van de ene naar de andere actiescene wordt gevlogen zonder dat duidelijk is wat er allemaal gaande is. Gebeurtenissen volgen elkaar dus niet in een onnodig rap tempo op en er worden over het algemeen geen grote sprongen gemaakt in de leeftijden van de hoofdpersonen. En, of ze nu van ouderdom of door (nog) minder prettige omstandigheden sterven, het noodlot van al die op de voorgrond aanwezige karakters is er een met impact op de kijker.

Nu wordt er in de serie niet heel veel vernieuwends onder de aandacht gebracht en zou je je daarom kunnen afvragen of Centennial dan wel zo origineel is, maar na het zien van de serie trok ik eigenlijk dezelfde conclusie als na het lezen van het boek dat er aan ten grondslag lag: "Zonder al te veel sentiment weet hij de personen die de Amerikaanse droom hebben weten te verwezenlijken een herkenbare identiteit te geven, waarbij hij zowel misverstanden uit de wereld helpt als het ontstaan van clichés rechtvaardigt." Destijds schreef ik dat over James A. Michener, de auteur van de vuistdikke roman, maar van de makers van de tv-serie kan en mag absoluut hetzelfde worden gezegd.

In alle afleveringen staat een bepaald thema of een specifieke tijdspanne centraal en vaak is er een afleveringstitel die daarmee gepaard gaat ('Only the Rocks Live Forever', 'For as Long as the Waters Flow' en 'The Winds of Fortune' zijn daarvan wat mij betreft enkele geslaagde voorbeelden). In de meeste gevallen is de gekozen insteek subtiel verweven met het narratief, waardoor die er niet al te dik bovenop komt te liggen, al zijn er ook enkele afleveringen waarbij een link met de algemene verhaallijn niet heel concreet aanwezig is. Dat gevoel ontstaat vooral wanneer hoofdpersonages in een en dezelfde aflevering voor het eerst én voor het laatst worden opgevoerd.

Het is vooral jammer dat het afsluitende deel daar een beetje onder lijdt. De slotaflevering is verre van rampzalig, maar het voornaamste aanknopingspunt met de rest van de afleveringen (een misdaad van enkele decennia ervoor) komt niet helemaal lekker uit de verf en hoewel hier en daar nog wat personages terugdenken aan vervlogen tijden, staan hun dagelijkse bezigheden daar te veel los van om van een voldoening gevende afloop te kunnen spreken. Tegelijkertijd was dat slechts een van de weinige aspecten waarmee de serie het boek geen eer aan doet. Gedurende de vele uren die aan de laatste aflevering vooraf gingen, viel er namelijk nauwelijks iets aan te merken op de wijze waarop het verhaal op het scherm werd vertolkt. Centennial was wat dat betreft absoluut de moeite van het maken en (vooral) het kijken waard.

De begrippen 'Country' & 'Western' zijn al lange tijd niet meer per definitie samengesmolten, laat staan onafscheidelijk, maar ze staan nog wel voor de twee genres die ik als mijn favoriete beschouw; de eerste als het gaat om muziek, de tweede voor wat betreft beeld en geschrift. Het lijkt me geen vreemde wens bij je favoriete genres op de hoogte zijn van het beste wat daarbinnen te vinden valt. Op gebied van series streef ik er daarom naar de 50 beste westernseries eens goed te (her)bekijken. Western Writers of America heeft hiervoor een mooie geschikte lijst samengesteld en vandaag staat nummer 50 daaruit in de spotlight.

#50 - Hec Ramsey (1972-1974) - 6,8/10,0

De serie

Begin jaren 70 reserveerde NBC in de avondprogrammering een tijdslot voor de vertoning van mysterieuze TV-films. Die zogenaamde 'Mystery Movies' vormden enkele afzonderlijke reeksen die elkaar afwisselden gedurende een jaar. In de tweede helft van 1971 en de eerste van 1972 verschenen zo de eerste (anderhalf uur durende) uitzendingen van 'McCloud', 'Columbo' en 'McMillan & Wife'. Het werd een succes en dus werd het in de jaren erna mogelijk nieuwe series met andere settingen en hoofdpersonages een vliegende start te geven.

Eén van de series die met dank aan de succesformule ontstond, was 'Hec Ramsey'. De serie had vormen gekregen dankzij Harold Jack Bloom, die niet alleen voor het concept verantwoordelijk was maar ook dienst deed als producer en af en toe meeschreef aan scripts voor bepaalde afleveringen. De hoofdrol was weggelegd voor niemand minder dan Richard Boone en hij werd in de meeste afleveringen bijgestaan door Rick Lenz en Harry Morgan. Doordat er werd afgewisseld met andere series bestond een seizoen uit een vijftal afleveringen, welke tezamen met de tussentijds vertoonde reclames anderhalf of twee uur duurden. De serie hield het uiteindelijk twee seizoenen vol.

De setting

De tijd van het zo vaak romantisch gemaakte wilde westen, dat gedurende de negentiende eeuw 'hoogtij vierde', heeft de wereld net achter zich gelaten als voormalig U.S. Marshal Hec Ramsey in de openingsaflevering op weg is naar de plaats waarin hij een nieuwe baan bij de politie zal gaan beginnen. Dit plaatsje is genaamd New Prospect en bevindt zich in Oklahoma (destijds nog geen 'staat' maar een 'territory'). Het zijn de vernieuwingen ten gevolge van het verstrijken van de tijd die een belangrijke rol spelen bij de in beeld gebrachte gebeurtenissen in en rondom het plaatsje.

Hec Ramsey is een detective en die stonden binnen het westerngenre niet bijster vaak in de schijnwerpers. Af en toe verscheen er door de jaren heen wel eens een Pinkerton ten tonele, maar veel westerns die zo specifiek de aandacht vestigen op het doen en laten van zo een spitsvondige speurder zijn me niet bekend. Met nieuwe technologische snufjes en eigentijdse methodes weet Ramsey niet alleen de aandacht te wekken van de kijker maar ook van menig vriend en vijand die hij tijdens zijn onderzoeken tegenkomt.

De karakters

Degene waarnaar het geheel vernoemd is, komt gedurende de serie logischerwijs het meest op de voorgrond te staan. Het is dan een voordeel dat het betreffende personage, Deputy Chief Hector "Hec" Ramsey (Richard Boone), een mooie gelaagdheid heeft meegekregen en niet onnodig cliché is. Hij heeft niet alleen een goed gevoel voor humor, maar heeft ook het hart op de goede plaats zitten en een verleden dat hem een hoop interessante inzichten geeft. Het gebied dat zich tussen goed en kwaad bevindt is voor hem geen onbekend terrein en hij is bereid zo nu en dan een risicootje te nemen als hij daar de noodzaak van inziet.

Het hoofd van de afdeling waarbinnen Ramsey werkt, politiechef Oliver Stamp (Rick Lenz), is minder van de risicovolle benadering en staat doorgaans wat terughoudender in het leven. Hij moet het meer hebben van zijn goede bedoelingen dan zijn onverstoorbaarheid, om het zo maar te zeggen, en deed mij wat denken aan een kruising tussen de doorsnee Jimmy Stewart-protagonist en Captain Wilton Parmenter uit de serie 'F Troop'. Gelukkig maakt ook met enige regelmaat een minder verstoorbare dorpsgenoot zijn opwachting, want de lokale dokter en barbier Amos Coogan (Harry Morgan) is een mooie stoïcijnse aanvulling op het duo dat gevormd wordt door de wijsneuzerige Ramsey en de kleinmoedige Stamp.

De uitvoering

Dankzij de insteek betreft dit geen gemiddelde westernserie. Het detective-aspect maakt er iets unieks van, soms in grote lijnen, maar in elk geval af en toe in kleine details. Voetafdrukken zijn wel vaker leidend als iemand achterna gespeurd wordt, maar hier wordt ook dankbaar gebruik gemaakt van vingerafdrukken. Memorabel is ook de toepassing van een zogenaamde 'woltest', die bedacht werd door (de voor de verandering eens niet fictieve) fysioloog Frithiof Holmgren. Daarnaast blijkt Ramsey voor zijn tijd een begenadigd ballistisch expert en weet hij menigmaal in bepaalde zaken een doorbraak te forceren met behulp van zijn scherpe oog voor het ongewone.

Behalve de scherpe ogen van de hoofdpersoon, vallen ook scherpe teksten op. Met name Ramsey zelf valt vaak te betrappen op gevatte opmerkingen en de sarcastische ondertoon die in veel van zijn uitlatingen valt te bespeuren kan je zo nu en dan behoorlijk doen glimlachen. Het zijn scherpzinnigheidjes die ook in de verhaallijnen van diverse afleveringen duidelijk naar voren komen, waarmee ze als 'Mystery Movie' vaak hun naam eer aan weten te doen. Meer dan eens is het een interessante gewaarwording wat er van de mysteries (vaak sterfgevallen) terechtkomt.

De conclusie

Anderhalf uur is soms nogal lang om een wat karig plot op een boeiende wijze te presenteren. De klad komt er soms in tegen het einde en nu zal dat gevoel me misschien bekruipen omdat ik er anno 2025 anders naar kijk dan iemand die in de jaren 70 zijn of haar televisie er bijna letterlijk voor aanslingerde, maar die factor helemaal loslaten ging ook niet altijd even makkelijk. De verveling komt met name om de hoek kijken in gevallen waarbij de mysterie-beleving alleen voor de personages aan de orde is en voor de kijker een bepaald verrassingselement wegblijft, al heb ik dat slechts bij enkele afleveringen in serieuze mate zo ervaren. Meestal viel er namelijk vaak genoeg iets leuks te halen uit hetgeen een aflevering aan verhaal of leuke teksten te bieden had en was met name de ontknoping het wachten meermaals zeker waard.

Een simpele vader-zoon-conversatie die volgens mij inmiddels al in meerdere huishoudens de revue gepasseerd is en zomaar een van de allesbehalve schaarse leuke momenten uit deze serie.

Ik zag vooralsnog alleen de eerste twee afleveringen, maar moet zeggen dat The Ranch me reuze is meegevallen. Moet wel zeggen dat ik het idee heb dat het een serie is voor een vrij specifiek kijkpubliek: voor de komedie alleen hoef je het niet te doen, het onderwerp - de ranch en alles wat daarbij komt kijken - moet je interesseren en je moet geen hekel hebben aan laugh tracks en/of countrymuziek (geweldige intro: "Mamma's Don't Let Your Babies Grow Up to Be Cowbys" door de zoons van...). En wat dat betreft past het prima in mijn straatje. Gewoon een leuke, vermakelijke komedieserie over hedendaagse kojbojs. Een serie die prima wegkijkt als je hem niet te serieus neemt en er van te voren niet te veel van verwacht.

PS. Prima cast ook. Vooral de goede chemie tussen Danny Masterson en Sam Elliott viel me in positieve zin op. En die laatste is natuurlijk de ultieme cowboy...

Zo schreef ik zo'n twee jaar geleden in een topic op MovieMeter. En die mening heb ik niet bij hoeven stellen. Rawhide is vermaak van de bovenste plank!

Mooi derde seizoen. Het werd al maar grootser en steeds spectaculairder, nam epische proporties aan, al bleken de makers uiteindelijk iets te veel hooi op de vork te hebben genomen. Op een gegeven moment kom je namelijk op een punt dat het onoverzichtelijk wordt en het verhaal moeilijk te volgen is en bovendien had het realistische aspect op den duur nog maar weinig aanknopingspunten. In hoeverre heeft het nog zin om iemand op het verkeerde been te zetten als je geen vaste grond meer onder de voeten hebt? Bij aanvang van de finale lag alles open, maar uiteindelijk viel er weinig op zijn plek. Jammer, want ik heb erg genoten van de aanloop.