Exit (2013)

Die engelstalige titel zal verwijzen naar de managers die over dit soort zaken gaan en beslissen. De uitvoerders doen maar hun werk en door prima spel van Conen krijg je zowaar sympathie voor dat soort mensen (enkel die dat Belgische mens, wat een verschrikking is zij). En dat is wel de kracht van de film, voor beide zijden (de mensen dan) valt wat te zeggen en dan moet je de keuze maken. Met een zeer onrustige camera die niet altijd even overtuigt en hele fijne montage krijgen we een prima film. Deze zal vast niet heel duur zijn geweest maar door inventiviteit ziet de film er niet goedkoop uit. De scènes tussen Nederlanders waarin broodjes worden doorgegeven spreken nog het meest voor zich; een routineklus voor hen is zo ongeveer de doodstraf voor de ander. Maar je moet wel zakelijk blijven, anders kan je de wet nooit uitvoeren, Tja, de slavenhandel waren we ooit goed in, dat komt nu van pas. Typisch is de zangscène, ooit is de soul en R&B daaruit voort gekomen. En dan mogen ze geen honden of pepperspray gebruiken - de Belg kijkt het allemaal maar aan, maar geboeid het vliegtuig in als criminelen mag wel? Ik heb sowieso nooit helemaal begrepen waarom niet iedereen vrij is te reizen. Wij alle zijn kinderen van de Aarde, je zou, op privéterrein na, overal mogen komen. Wellicht moet je dan wel werken voor recht op voorzieningen, maar dat lijkt me nog de meest humane oplossing. 4,0* trouwens.

Deze telefilm heeft helaas weinig aandacht gehad. Wat ik overigens ergens ook wel kan begrijpen, want het onderwerp ´vluchtelingenuitzet´ past mooi in het straatje van veilige en politiek correcte onderwerpen waar de telefilm soms patent op lijkt te hebben. In eerste instantie had ik er zelf dus ook niet zo´n zin in, en toch heeft het me uiteindelijk als een mokerslag geraakt. Het weet de uitzichtloze situatie van vluchtelingen pijnlijk invoelbaar te maken met claustrofobische montage en indringend acteerwerk. Een punt van kritiek is dat hoewel de film erop inzet om de menselijke kant van deze vluchtelingen visueel te maken, blijft het een beetje alsof ze meer een symbool zijn dan echt mensen van vlees en bloed. De verwijzingen naar het slavernijverleden helpen daar niet echt aan bij. Toch is het belangrijke materie tegen de achtergrond van een klimaat waarin de status van vluchtelingen steeds meer in gevaar komt. Dat er maar flink gediscussieerd mag blijven worden over de rafelrandjes rond het uitzetten van vluchtelingen.

Arjan van Es [Romijn Conen] leidt een operatie waarmee 10 uitgeprocedeerde asielzoekers via België worden teruggevlogen naar respectievelijk Nigeria en Guinee. De vijf mannen uit Guinee slaan de handen ineen en verzetten zich met hand en tand tegen de marechaussee in de hoop dat de vlucht zonder hen zal vertrekken zodat ze terug moeten keren naar het uitzetcentrum. Schetst een indringend en authentiek aanvoelend beeld van een uitzending, met een overtuigende Conen als de man die verscheurd is tussen compassie en plicht. Geholpen door de sterke cast geeft Conen vlees en bloed aan de asielzoekers. Een minpunt is het besluit om flashbacks toe te voegen die bedoeld zijn om te bewijzen dat Amadou [Emmanuel Ohene Boafo] de waarheid spreekt. Die scènes zijn overbodig en onderbreken de spanningsboog.