Dah (2002)

De films van Abbas Kiarostami zijn vaak erg eenvoudig van opzet, maar slagen er meestal wel in om een boodschap op een sterke manier naar de kijker over te brengen. Bij Ten is dat niet anders. Ten gaat over een Iraanse taxi-chauffeuse, die tijdens haar werk ook voortdurend te maken krijgt met het feit dat vrouwen worden achtergesteld in haar land. We zien taxiritten waarin de vrouw gesprekken voert met haar medepassagiers. In de openingsrit voert de vrouw een gesprek met haar zoontje. Kiarostami zet hiermee gelijk de toon voor de rest van de film. Ik kreeg in het begin het idee dat de zoon zijn moeder totaal niet serieus neemt en je hoort het ook gelijk al praten vanuit een manier, waaruit blijkt dat hij , ondanks zijn jeugdige leeftijd, op vrouwen neerkijkt. Hierna komt het zoontje nog een paar keer terug en ook een andere vrouwelijke passagier zien we meerdere keren. Ik moet zeggen dat ik de gesprekken erg boeiend vond, al is het begin wel duidelijk het sterkst. De achtergestelde positie van de vrouw komt goed naar voren en ik betrapte me erop, dat ik af en toe zelfs een klein beetje medelijden met de hoofdrolspeelster had. Verder vond ik het een sterke en zeer doeltreffende manier, waarop Kiarostami zijn boodschap weet uit te dragen. Knappe film dus, waarmee Kiarostami maar weer eens bewijst, dat er niet veel nodig is om iets goeds af te kunnen leveren. 4,0*

Fascinerend concept, maar dat vond ik van de film als geheel slechts bij vlagen. De ontmoetingen in de auto waren namelijk voor de helft boeiend en voor de andere helft minder boeiend. Het stukje met de prostituee en de kaalgeschoren vrouw waren bloedmooi. De 4 keer dat het mannetje terug kwam bijvoorbeeld, waren te lang gerekt voor een punt dat eigenlijk vrij snel duidelijk was. Het neemt bijna de helft van de film in beslag. Maar dat Kiarostami een bijzonder interessante en vernieuwende filmmaker is, die wat te melden heeft is na drie films meer dan duidelijk. Op naar meer. 3,5 sterren. Moet zijn eerste echte topper nog zien, maar dat komt denk ik wel goed.

Een soort van documentaire combi film stijl die je ook van Panahi mag verwachten. Zeer eenvoudig opzet en een concept dat in verschillende televisie reality formats ook al is gebruikt waarbij een taxichauffeur een praatje maakt met zijn passagiers. Met dat verschil natuurlijk dat de dame hier in kwestie helemaal geen taxichauffeur is. De opzet van Kiarostami is ook geheel anders. Hij tracht hier de positie van de vrouw in Iran en de erg patriarchale setting van de samenleving in kaart te brengen. In alles merk je dat vrouwen ondergeschikt zijn. Aan de hand van een Westers denkende vrouw creëert hij allerlei gesprekken waarbij de positie van de vrouw onderdrukt wordt. De scènes met de zoon springen het meest in het oog. Zeker omdat ze nogal brutaal zijn en in onze ogen vrij schokkend en respectloos. De vader is een soort heilige man en heeft hoog aanzien, dat is wel duidelijk. Scheiden kan wel blijkbaar in Iran, alleen ben je daarom als vrouw nadien nog niet beter af… Maar ook andere gesprekken waren boeiend, zeker wanneer het woord werd gelaten aan de prostitué. Verder goed gefilmd ook met nadruk op de close camerabeelden van de individuen. Interessant ook om niet steeds van camerastandpunt te wisselen tijdens de dialoog. Dat zorgt voor een versterkend effect van wat je hoort, maar niet ziet.