La Città delle Donne (1980)

Verwacht je niet aan een concreet verhaaltje, maar bereid je voor op een pak wonderbaarlijke, surrealistische scènes gesproten uit het fantasierijk brein van el maestro. Is feminisme (voor of tegen, wat maakt het uit) het onderwerp, de impressies die na het zien van de film blijven, zijn van louter visuele aard. Natuurlijk is Mastroianni een magistrale acteur, die tussen al dat vrouwelijk schoon - soms adorabel, soms erotisch, soms degoutant grof - onschuldig en verbaasd ronddwarrelt. De scènes met de hardwerkende huisvrouw, de portrettengalerij, de slaapplaats met zicht op de storm, het reuzenrad ..., zullen me het best bijblijven. We are Fellini....

Overdonderende beeldenstroom waarin Fellini kennelijk alles wat hij ooit over vrouwen heeft gevoeld naar buiten laat stromen, gevat in soms bijzonder grappige en soms pijnlijk schrijnende scènes en met een beeldenpracht die ik buiten Fellini's werk maar zelden ben tegengekomen. Zoals de criticus John Gould Boyum het omschreef, "fabulous adventures in feeling" die naar een prachtige climax in de wolken toewerken, met dank aan een superbe Marcello.         Toen La città delle donne in Cannes werd afgekraakt schreef Andrei Tarkovski (op dat moment in Rome verblijvend voor de opnames van Nostalghia) in zijn dagboek dat "de kranten zeiden dat Fellini's laatste film een totale ramp was en dat hijzelf was opgehouden te bestaan. Het is verschrikkelijk, maar het is waar, zijn film is waardeloos." Maar ja, is er dan ook een groter contrast denkbaar dan tussen Nostalghia en La città delle donne? Ooit waren Fellini en Tarkovski allebei idolen – mooi hoe je het werk van zulke tegenovergestelde filmmakers toch op prijs kunt stellen, maar mijn waardering voor de laatste is de laatste jaren toch afgenomen en voor de eerste alleen maar toegenomen.

De eerste veertig minuten zijn goed. Het idee van de droomscène in 8 1/2 wordt verder uitgewerkt. Een man, door en door macho al beseft hij dat zelf niet, komt in een gebouw terecht met al z'n voormalige minnaressen. Ze vormen echter geen onderdanige harem, maar prediken feministische standpunten en komen in opstand tegen de patriarchale samenleving. Helaas wordt het daarna wisselvallig. Dr. Katzone is een overbodig personage dat dan ook nog Bizet begint te kwelen. Het is spijtig dat geen van de vrouwelijke personages goed uitgewerkt wordt, het blijft van de ene naar de andere springen of ze worden als een homogene groep voorgesteld. Het freudiaanse einde is gejat van North by Northwest. Liefhebbers van Fellini moeten hem wel gezien hebben, maar hij hoort niet bij z'n beste.