Cronaca di un Amore (1950)

Wat in het begin nog een variant op klassieke Amerikaanse noirs als Double indemnity en The postman always rings twice (of Visconti's nog eerdere Ossessione, ook al met Massimo Girotti) lijkt te worden, inclusief een mysterieus sterfgeval in het verleden, een privé-detective die iets (maar wat?) op het spoor is, en een jonge vrouw die zich heeft opgewerkt maar haar verleden niet van zich kan afschudden, ontwikkelt zich steeds meer tot een soort noodlotsdrama waarin de twee hoofdpersonen vechten tegen de verleiding, tegen elkaars moorddadige impulsen, tegen de maatschappelijke en daarmee financiële kloof die hen scheidt, en tegen de schaduw van de dode Giovanna die over beiden hangt. Mooi hoe Fontana het onheil over zichzelf afroept : als hij niet zo achterdochtig was geweest had hij Paola nooit opnieuw in de armen van Guido gedreven – of zou haar onrust en haar weerzin tegen de leegte van haar nieuwe leven haar anders wel voor een ándere man hebben laten bezwijken? In zijn debuutfilm gebruikt Antonioni handig alle melodramatische mogelijkheden van de vrij spannende plot om personages en milieus te onderzoeken, maar vooral is hierin al zijn superbe oog voor verlaten straten, gebouwen, kanalen, bomen en regenplassen te zien. Ook los van het historische belang (en los van de waarde als vingeroefening voor of voorstudie van bijvoorbeeld de latere trilogie) een prachtige film die onder de huid kruipt, niet in de laatste plaats doordat Lucia Bosé zo'n onwereldlijk mooie verschijning is.

Is geïnspireerd op Ossessione / The Postman Always Rings Twice naar de roman van James M. Cain maar wat mij betreft, is deze film next level zowel t.o.v. de films als het boek. Het kernidee wordt op realistische wijze uitvergroot en in diverse laagjes uitgesmeerd, tot aan de nevenpersonages toe lijkt iedereen verstrikt in een web van intriges. Net zoals in film noir worden de hoofdpersonages achtervolgd door hun verleden, zowel figuurlijk - de angsten die ze uitstaan - als fysiek omdat ze geschaduwd worden. Obsessie en paranoia zijn de drijfveren van alle personages, en net zoals in de betere film noir is het moeilijk om een scheidslijn te trekken tussen goed en kwaad. Oppervlakkig gezien zitten Massimo Girotti (die ook al de hoofdrol speelt in Ossessione) en Lucia Bosé in het foute kamp, al kunnen ze uiteindelijk hoogstens beticht worden van nalatigheid en niet van actieve moord. De opdrachtgever van het onderzoek Ferdinando Sarmi en het detectivebureau anderzijds lijken zich te bevinden in het kamp van de goeden maar worden in feite enkel gedreven door respectievelijk paranoïde jaloezie en winstbejag. Van begin tot eind zat ik in het broeierig verhaal, met een strak tempo dat geen moment verslapt en prima geregisseerd is. Niet als kritiek bedoeld maar deze film had ik anders graag wel eens in de versie van een Fritz Lang willen zien, met lange schaduwen en lage camerastandpunten. Uiteindelijk is deze film voor mij een voltreffer dankzij het schitterend uitgeschreven scenario, de uitstekende acteerprestaties en voorbeeldige regie. En dan nog de soundtrack waarbij kamermuziek afgewisseld wordt met een dissonante tonen uitbrakende piano en saxofoon - mjammie.

Een droefgeestige film over twee mensen die zich in een ondraaglijke psychologische situatie hebben gewrongen en als het ware verteren onder de vele twijfels en onzekerheden. Even steekt het femme-fatale-verhaal de kop op, maar dat is het niet en verdient de vraag wat er zich echt in het brein van deze man en vrouw afspeelt, de volle aandacht. Antonioni onderlijnt het trieste van zijn wit-zwart film met knappe beeldvorming, van de scherp getekende hoofdpersonages maar ook van het desolate van de buitenopnamen. Sterke vertolkingen.