Stranger on the Third Floor (1940)

Erg genoten van deze film noir. Het is een vrij korte film (net onder 64 min.) waarin het verhaal wordt afgewerkt aan een stevig tempo. De finale met Peter Lorre wordt misschien wel wat snel afgehandeld. Daar zat meer in. De hoofdrolspelers John McGuire en Margaret Tallichet vond ik erg naturel spelen met een geloofwaardige chemie tussen beiden. Het grootste deel van de plot bestaat uit flash-backs, en een geweldig expressionistische droomsequens. Ook de rest van de film blinkt visueel uit in creatief gebruik van licht en schaduw zoals dat hoort bij een film noir. Een kleine search op internet leert ons dat de cinematograaf van dienst niemand minder is dan Nicholas Musuraca, die eveneens meewerkte aan de Jacques Tourneur klassiekers Out Of The Past en Cat People. Samengevat. Ik vind het een spannende film - door bepaalde kenners beschouwd als één van de eerste noirs - die voor mij boven het pak uitsteekt wat betreft het uitstekende camerawerk en belichting.

Degelijke voorloper van het film noir genre, maar persoonlijk vond ik het idee achter de film beter dan de uitwerking. Onze hoofdrolspeler is overtuigd wie de schuldige is in een moordzaak door een hoop indirecte bewijzen, maar beseft dat hij zelf ook wel eens aan de verkeerde kant van zo'n zaak kan eindigen. Goede insteek, maar de uitwerking vond ik nogal houterig. Ook het einde is iets te gemakkelijk. Gelukkig maakt de altijd toffe, maar iets te sporadisch aanwezig Peter Lorre nog wel wat goed.

Heel lang en nog steeds heel vaak wordt The Maltese Falcon uit 1941 gezien als startfilm van klassieke film noirperiode. Maar net als bij mijn eerste film deze maand is ook dit een alternatieve keuze voor de eerste noir. Beide zijn uit 1940. They Drive By Night was een grotere film en kwam net wat eerder uit. Stranger On The Third Floor bevat echter nog veel meer noiringredienten. De film is zeer expressionistsch en gaat daar vaak verder in dan de meeste noirs. Hij heeft daarin echt een stevige tik gekregen van oudere Europese films. Met name in het hoogtepunt uit de film: de droomsequentie (ook een noirelement) Verder wemelt het van de noirstijlelementen: Schaduwen en de beliuchting in het algemeen. Een voice over die de gedachten verteld van een van de karakters, bijrolfiguren met excentrieke trekjes, geen femme fatale hier maar wel het andere vrouwelijke noirprototype de dame die de onschuld aantoont van de hoofdpersoon, onschuldige man moet zijn onschuld aantonen. Dit is een voorbeeld van een film die stilistisch zo wild kon zijn omdat het voor RKO maar een kleine film (van iets meer dan een uur) was. Er zitten geen sterren in (Lorre komt het dichtst bij en heeft first billing, maar hij was nooit echt een ster), Tallichet in de vrouwelijke lead was getrouwd met William Wyler en stopte niet lang na deze film met acteren. Ingster was een regisseur die assistent was geweest van Sergei Eisenstein. In hollywood begon hij als schrijver, zijn bescheiden regisseurs oeuvre bestaat uit drie films (twee noirs en een komedie) en daarna werd hij producent voor de Amerikaanse TV. Zwakke plek is het plot dat wel een paar toevalligheidjes te veel kent, maar dit is essentieel als vroeg noirvoorbeeld dat iedereen met interesse hierin zou moeten zien.