Jeunes Mères (2025)

Gisteren gezien in avant-première in cinema Lumière te Mechelen, in gezelschap van de broers Dardenne. De onafscheidelijke regisseurs wilden eerst een film maken over één jonge moeder, maar toen ze zich documenteerden in een opvanghuis voor thuisloze minderjarige moeders in Luik, raakten ze zo overweldigd door de verhalen die daar aanwezig zijn, dat Jeunes Mères uiteindelijk vijf elkaar kruisende verhaallijnen telt. Van die vijf komt Naïma maar heel kort aan bod en beklijft het verhaal van Julie net wat minder. Maar dat ligt eerder aan de mate waarin de personages van Jessica, Perla en Ariane net wel onder je huid kruipen en je niet meer loslaten. Hun dialogen zijn vlijmscherp geschreven, er gebeurt ontzettend veel in hun zoektocht naar een thuis en een toekomst en opnieuw tonen de Dardennes hun neus voor acteertalent. Zoals Jérémie Renier in La promesse en de betreurde en gemiste Emilie Dequenne in Rosetta, zijn het hier opnieuw piepjonge spelers die de volledige film dragen. Babette Verbeek, Lucie Laruelle, Janaïna Halloy Fokan, onthou die namen. Waar ik bij sociaal-realistische films als deze vaak het gevoel heb dat de camera die de personages volgt en de abrupte scène-overgangen de kijker herleiden tot een observator in plaats van een deelnemer, is dat hier niet het geval: vanaf de eerste beelden zit je midden in de actie en wil je de jonge moeders op de voet volgen, helemaal tot het einde. Vijf verhaallijnen, waarvan vier volledig uitgewerkte, betekent echter ook vier ontknopingen, en daar toont de film pas een eerste zwakte. Bij de laatste ontknoping denk je 'Ah ja, da's waar, dit moest ook nog gebeuren, met dit eindje moesten ze ook nog iets doen.' En toch, wanneer het scherm uiteindelijk zwart wordt, blijf je nadenken over deze jonge moeders en hun zoektocht naar een zeker licht in hun leven.

De gebroeders Dardenne kozen vijf tieners zonder ouderschapservaring voor de hoofdrollen en lieten hen zorgen voor verschillende baby’s ter voorbereiding op dit portret van vijf tienermoeders die vanwege een gebrek aan steun of een giftige thuissituatie terecht zijn gekomen in een opvanghuis voor jonge (aanstaande) moeders. De interactie met de baby’s is dan ook volstrekt authentiek en dat geldt ook voor de verschillende situaties waar de meiden mee moeten leren omgaan. Voelt als een documentaire, is over de gehele linie uitstekend geacteerd en hoewel er hoop gloort aan de horizon geven de Dardennes geen gemakzuchtige oplossingen.

Zoals we gewend zijn bij de Dardenne-broers voelt de film als een documentaire maar de kracht is dat het geen documentaire is die ons op afstand zou houden en die ons slechts zou vertellen wat er aan hand is: de geacteerde film brengt ons meteen midden in het leven van een aantal tienermoeders die een opvangtehuis met elkaar delen. Zoals te verwachten hadden de meisjes zelf al een slechte start – menigeen had zelf een minderjarige moeder, zijn toen zelf afgestaan en hebben een drank- en/of drugsprobleem – en staan nu voor de keuze om hun kind wel of niet te (kunnen) houden. De film slaagt erin je volledig mee te krijgen met de emoties, de angsten en de onzekerheden van de meisjes terwijl ze onder druk staan van hun omgeving (van moeders tot drugdealers) of hun verleden (de film laat mooi zien dat keuzes van nu vaak worden bepaald door ervaringen in het verleden) of juist hun toekomstplannen in duigen zien vallen omdat de eveneens minderjarige vader ervan door gaat. De film waakt ervoor te overdramatiseren – het heeft zelfs een vrolijk en hoopvol stemmend einde – waardoor alles echt aanvoelt en je nog meer meeleeft: zelfs de meest militante babyhater zal het niet droog kunnen houden bij deze bijzondere sterke en aangrijpende film over kinderen die nu al de moeilijkste beslissing van hun leven moeten nemen.