Zagros (2017)

Geslaagde film die langzaam op gang komt maar me halverwege in mijn greep kreeg. De eerste helft is even doorbijten want het is dan nog niet duidelijk waar de film heen gaat en is dan wat saai maar als halverwege duidelijk wordt dat het om eerwraak draait wordt de film spannend want gaat hij haar nu wel of niet vermoorden (wat me overigens altijd verbaast is dat je dat als westerse kijker sneller door hebt dan de personen zelf zodat het lijkt alsof wij meer verstand hebben van in dit geval zo’n Koerdische cultuur dan de Koerden zelf…)? Eigenlijk is de film dan pure horror: alleen het feit dat eerwraak ‘cultuur’ is maakt dat het dan drama in plaats van horror wordt genoemd. Hoe dan ook, Kalifa weet de spanning goed op te voeren doordat Zagros moet kiezen tussen z’n familie en z’n echtgenote – zowel qua hun verhalen als letterlijk – en hij langzaam paranoïde wordt (en hij beide partijen kwijt lijkt te raken doordat hij niet kan of wil kiezen); de film heeft bovendien een paar twists zodat je nog even op het verkeerde been wordt gezet.

Zagros is een uitstekende film over een gezinsdrama doorspekt met culturele en religieuze waarden. Een verhaal ook dat past binnen de huidige tendenzen van de grote migrantenstromen. We volgen een schaapsherder die meer dan goed is voor zijn relatie meer tijd doorbrengt met zijn schapen in de bergen dan met zijn eigen vrouw. Zijn knappe vrouw is vrij Westers en is niet op haar mondje gevallen. Ze wordt beschuldigd van scheefpoeperij, al dan niet valselijk en Zagros wordt tussen twee vuren geplaatst. De keuze is een heus dilemma: kiezen voor je familie, een familie die in se heilig is, of kiezen voor je vrouw met de consequentie dat je verraad pleegt ten aanzien van je familie. Deze tweespanning wordt uitstekend weergeven in de film mede door de goede acteerprestaties en goede sfeersetting. Zagros weet het op den duur niet meer en deze spanning leidt tot een climax op het einde. Al gaat het dilemma nog verder: ook je eigen identiteit als man wordt in vraag gesteld. Kan je je een man noemen als je zelfs je vrouw niet onder controle kan houden? Erg sterke film, eentje die blijft hangen. Mooie beelden, goed geacteerd, knap thema. Maar bovenal een sterk verhaal dat nergens inzakt en zijn spanning blijft behouden. Feit is hoedanook dat je problemen niet oplost door weg te vluchten. Dat hebben Havin en Zagros ook vastgesteld toen ze in Brussel woonden.

Degelijke maar geen uitzonderlijke film. Het was al van het begin duidelijk waar dit naartoe ging, en op het einde lag het er ook dik op met de neef die verklaart homo te zijn . Maar verder is dit een pakkend relaas over hoe jaloezie, twijfels en gebrek aan vertrouwen Zagros' beoordelingsvermogen danig hebben vergiftigd dat hij er zijn verstand bij verliest. Nee, begrip kun je net niét hebben voor de Koerdische herder Zagros. Hij gaf een onvolwassen en bezitterige indruk, in de greep van zijn vader en eigenlijk niet in staat tot empatische gevoelens tegenover zijn vrouw. Dit was echt goed geacteerd en uiterst beheerst geregisseerd; hopelijk maakt Kalifa nog films.