Hemelbestormers (2014)

Bergbeklimmen zonder alle heroïek en de verheerlijking van die bezigheid. De documentaire volgt een groep redelijk getrainde klimmers die tegen hun eigen imperfecties aanlopen als zij tegen pech aanlopen. Kies je voor je eigen verlangen om naar de top te komen, of ben je bereid om jezelf op te offeren voor het gemeenschappelijke belang? Laat het duidelijk zijn dat de mensen die hier gefilmd worden lang niet altijd automatisch voor de meest moreel verheven weg kiezen. Dat maakt deze wat fragmentarische docu toch best intrigerend omdat het zo duidelijk laat zien hoe morele keuzes mede bepaald worden door extreme omstandigheden. Het heeft ook wel iets dat de dood van één van hen als een soort donkere wolk over deze poging heen hangt, terwijl zij zelf niet altijd meer lijken te kunnen relativeren wat er werkelijk belangrijk is in een mensenleven. Daarmee is het wrange einde waarin de top op een nogal lullige manier niet gehaald wordt ergens ook wel positief en opbeurend. Ze worden zo gedwongen om hun meerdere te erkennen in de omstandigheden van de natuur en het lot, maar zonder dat er één van hen werkelijk slachtoffer is geworden van hun hoogmoed.

Mooie documentaire. Als het idee was om een reclameboodschap voor de expeditieonderneming van Wilco van Rooijen te maken, dan is dat mislukt - je moet wel knettergek zijn om met deze onverantwoordelijke en asociale meneer een berg van meer dan 10 meter hoog op te willen gaan. Hoofdprijs voor de meest antipathieke rol in welke film ik ook maar gezien heb. Je zal maar betaald hebben voor een expeditie die door hem geleid wordt - en waarvan meedogenloos blijkt dat dat voor hem niet meer is dan een middel om zijn persoonlijke doelen waar te maken. Sluit ook volledig aan bij het beeld wat ik van hem kreeg uit het lezen van zijn boek over de beklimming van de K2 - de kernwoorden zijn zelfoverschatting, onsympathiek, onkundig, en antisociaal. Het totale tegenovergestelde van de woorden die ik bij bergbeklimmers hoog houd: respect, relativering, nederigheid en innerlijke kracht. Niet dat de andere deelnemers er beter af komen. Midden in wat toch goedbeschouwd een van de mooiste landschappen ter wereld moet zijn, staan ze te jammeren dat ze niet op de top van de berg geweest zijn. Hebben ze dan niet geleerd dat het om de reis gaat, en niet om het doel? Hebben ze zich niet afgevraagd, van te voren, tot hoever ze gaan willen? En hebben ze niet geleerd dat het niet gaat om het bereiken van de top, maar om de veilige terugkeer daarvan? Geen fraai beeld van de bergbeklimmer, ben ik bang. Maar wel een erg strakke documentaire - erg neutraal in de verslaglegging in die zin dat het aan de kijker vrij gelaten wordt wat je er van vindt. Voor mij is dat heel duidelijk. Deze mensen hebben niets te zoeken in de bergen. Niet de juiste mentaliteit.

Redelijk boeiende documentaire over een nederlandse expeditie naar de Himalaya om de Cho Oyu, de op 5 na hoogste berg ter wereld, te beklimmen. Mooie plaatjes en uiteraard de gebruikelijke ontberingen, maar het meest interessante aspect betreft de onderlinge verstandhoudingen en de spanningen binnen de groep. Niet de beste documentaire binnen het genre, maar vlot en onderhoudend in elkaar gezet door onderzoeksjournalist en regisseur Geertjan Lassche.