Kuru Otlar Üstüne (2023)

De opening van dit trage, praatzieke drama zet de toon. Docent Samet [Deniz Celiloglu] keert na een vakantie tijdens een stevige sneeuwbui terug in het dorpje waar hij zijn vierde en laatste jaar als docent kunstgeschiedenis doorbrengt. Ceylan gebruikt minuten om iets te laten zien wat hij ook in een paar tellen had kunnen doen: het sneeuwt, het is koud, het is afgelegen. Deze film bestaat uit teveel vertragende momenten en statisch gefilmde gesprekken over zin en onzin van het leven. Verweven is een boeiende verhaallijn waarin Samet en zijn collega Kenan [Musab Ekici], met wie hij samenwoont, worden beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag. Omdat de schoolleiding weigert duidelijk te maken wie deze beschuldigingen heeft geuit, neemt bij Samet de frustratie toe. Zolang het zich richt op de oorzaken en gevolgen van dit conflict, is dit vaak fascinerend. Zodra de thee ter tafel komt en er allerlei losjes verwante thema’s bij worden gesleept, wordt het slaapverwekkend saai. Ece Bagci is buitengewoon als een van de betrokken leerlingen.

Eindelijk ook meegepikt. Voor Ceylan moet je je tijd nemen. Ook hier opnieuw. Centraal staat Samet, een tekenleraar die zijn dagen in het vergeten gat in Anatolië aftellen, want volgend jaar gaat hij naar Istanboel waar zijn kwaliteiten wel naar waarde geschat zullen worden. Hij hekelt de dorpsmentaliteit, de bekrompen geesten en weinige toekomstperspectieven die ze hebben. Nu niet dat hij daar steeds zelf het goede voorbeeld voor geeft. Hij lijkt eveneens aangestoken te zijn door het ambitieloze virus. Wanneer hij beschuldigd wordt van grensoverschrijdend gedrag ervaart hij dit als onrechtvaardig. Daarnaast is er in de film aandacht voor de driehoeksrelatie tussen hem, zijn medebewoner en Nuray, eveneens leerkracht in een naburige school. Bij vlagen interessant en onderhoudend. Bij Ceylan eveneens prachtige plaatjes van de sneeuw of de omgeving. Schilderachtig mooi!

Na de winter komt de zomer. Het gras dat gisteren nog onder de sneeuw zat, is vandaag al droog door de warmte. Een bruuske tegenstelling, ook herkenbaar bij de mens... Het is het thema dat de slow-cinema-film van Nuri Bilge Ceylan op het oog heeft en dat hij vooral etaleert in knap, wervelend dialoogwerk, met de scene (het etentje) tussen de twee opponenten, Samet, de man met de onhechte band met het leven, iindividualist, egoïst, pessimist, overtuigd dat er in het leven uiteindelijk toch niets te bereiken valt en Nuray, dik onder de tegenslag maar gelovend in de echte waarden van het leven. Een zeer mooie film waarin de regisseur ook bewijst thuis te zijn in het brengen van portretten, tekeningen en landschappen. Mooie afwisseling tussen de toch intense te volgen gesprekken. Een knap geheel dus met ingeleefde acteerprestaties waarbij actrice Merve Dizdar in Cannes werd gelauwerd.