Brian Wilson: Long Promised Road (2021)

Beetje eenzijdige maar wel onderhoudende documentaire over leven en werk van Brian Wilson, de geniale maar tegelijkertijd zwaar aan schizoaffectieve stoornis lijdende drijvende kracht achter oa The Beach Boys. Door de continu angstige Wilson rond te laten rijden langs belangrijke plekken uit zijn verleden met een goede vriend van hem, journalist Jason Fine, worden er sporadisch memorabele momenten herbeleefd, al dan niet pijnlijk. Fine weet zijn vragen heel slim strategisch te stellen, op momenten dat Wilson op zijn gemak is.

Net als ABBA hebben The Beach Boys onmiskenbaar een paar heel leuke liedjes gemaakt maar als rockliefhebber zijn het geen bands waarvan ik een heel album kan beluisteren en ik heb de idolisering van Brian Wilson als zo ongeveer het grootste popgenie nooit helemaal begrepen. Ook Bruce Springsteen die in zo ongeveer elke documentaire over een popartiest uit zijn jeugd vertelt hoezeer hij die artiest – in dit geval Brian Wilson – altijd heeft verafgood, overtuigt niet perse want lijkt vooral tot doel te hebben zichzelf bescheiden op te stellen en zo nog groter te groeien als ‘gewoon gebleven’ rockster. Tot overmaat van ramp is Brian Wilson ook erg gewoon gebleven: hij oogt als een doorsnee eenzame oude man die bovendien niets interessants zegt zodat uit niets blijkt dat hij een gevierde popheld of het gestoorde genie is (maar gelukkig hebben we de muziek nog). Evengoed is de documentaire onderhoudend en krijg je wel de indruk dat je Brian Wilson en zijn geschiedenis – en met hem enigszins die van The Beach Boys – goed leert kennen, zodat het als documentaire beslist geslaagd is.

Oppervlakkige docu, noodgedwongen omdat Brian notoir moeilijk te interviewen is. Ik neem aan dat de stemmen die hij in zijn hoofd hoort echt zijn voor hem. Maar heb me altijd afgevraagd dat op een gegeven moment zijn moeilijke jeugd niet een makkelijker op te houden scherm is geworden tussen hem en de buitenwereld waarin hij steeds meer geloof en... houvast is gaan vinden. Brian zal het ook moeilijk vinden om steeds maar als dat muzikale genie te worden gezien, wat bepaalde verwachtingen schept, terwijl hij de intellectuele bagage heeft van een groot kind. Aan de ene kant verlegen en ontoegankelijk, aan de andere kant competitief en naar buiten tredend met zijn muziek. M.a.w. conflicterende eigenschappen waar hij zelf nog niet over uit is. Jammer is dat hele perioden, albums en personen zijn overgeslagen. Triest is dat de BB zijn verworden tot een oldies muziek band, en nooit de relevantie van de Beatles of een Springsteen zullen krijgen. Dat had gekund als Brian niet de hele kar alleen moest trekken. Bij de Beatles praat je over drie getalenteerde musici die ook nog eens versterkt werden met het arrangeertalent van een George Martin. Wel ironie in het feit dat het dus allemaal niet zo zonnig was in Brian's leven als zijn muziek in eerste instantie doet suggereren... Hoe dan ook, de Don Was docu van 30 jaar geleden zo'n beetje was beter.